Bir kırsal kalkınma modeli olarak agroekoloji: TADYA örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Hizmet A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RUKİYE İNEKCİ
Danışman: Reyhan Atasü Topcuoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Tahtacıörencik köyünde gerçekleşen agroekolojik dönüşüm sürecini inceleyerek; bu sürecin mikro, mezzo ve makro düzeydeki yansımaları üzerinden agroekoloji ve kırsal kalkınma arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma ayrıca, yaşanan dönüşümü psikososyal ve politik değişimler ile toplumsal talepler ekseninde analiz ederek, kırsal sosyal hizmet uygulamaları için çıkarımlar yapmayı hedeflemektedir. Bu hedefi gerçekleştirmek için TADYA üyesi 21 kişiyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ancak 19 kişinin görüşme süreci analize tabi tutulmuştur. İlaveten bir süre (40 gün) köyde çiftçilerle birlikte yaşanarak katılımcı gözlemlerde bulunulmuştur. Yapılan derinlemesine görüşmeler Atlas.ti veri analiz programında şablon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, agroekolojiyi kapitalist üretim ilişkilerinin neden olduğu ekolojik tahribat, ekonomik eşitsizlikler ve psiko-sosyal sorunlar karşısında dönüştürücü bir paradigma olarak ele alarak kırsal kalkınma ve gıda egemenliği hedeflerini ne ölçüde gerçekleştirdiği/gerçekleştiremediği temelinde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda TADYA üyelerinin agroekolojiye geçmeden önceki deneyimlerine, agroekoloji ile birlikte hayatlarına yeni giren agroekoloji ilkelerine uyum süreçlerine ve bütün bu dönüşümün biyo-psiko-sosyal ve politik yansımalarına ilişkin temalar oluşmuştur. Araştırmanın sonucunda TADYA üyelerinin agroekolojiye geçiş deneyimlerinden; ekonomik gelir elde etmekten ve ekolojik üretim yapmaktan memnun olduklarına, agroekolojik ilkeleri benimsemekte zaman zaman sorunlar yaşasalar da doğa dostu üretim yapmaktan ve yaşamaktan mutluluk duyduklarına; agroekolojinin bireysel yaşam doyumunu, memnuniyetini ve ekolojik bilinci artırdığına ilişkin sonuçlar ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgular ışığında; Türkiye'de agroekolojinin yaygınlaştırılmasına; tarım-gıda ve halk sağlığı politikaları özelinde sosyal politikalara entegre edilmesine yönelik öneriler geliştirilmiştir. Çalışmada ayrıca, agroekolojinin kırsal kalkınma odaklı sosyal hizmet uygulamaları için ideal bir uygulama modeli olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda; sosyal hizmet disiplininin 'sosyal adalet' perspektifini 'çevresel adalet' e doğru genişletmesi gerektiği ve yaşlılık, engellilik, bağımlılık veya suçluluk gibi alanlarda yürütülen rehabilitasyon süreçlerinde agroekolojiyi etkili bir araç olarak kullanması önerilmektedir.