Trilye (Zeytinbağı) Ioannes Theologos (Aya Yani) Pelekete Manastırı Kilisesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERAP YİNSEL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA SACİT PEKAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bithynia Bölgesi'nde, Opsikion Theması'nda yer alan Hagios Ioannes Theologos Pelekete Manastırı (Aya Yani) Kilisesi Bursa'nın (Prusa) Mudanya (Apameia) İlçesi'ne bağlı Tirilye'nin (Trigleia) yaklaşık 5 km. batısında, İmralı (Kalonymos) Adası'nın karşısında, özel mülk arazisi sınırları içerisinde bulunmaktadır. Araştırmacılar tarafından 8. yüzyıla tarihlendirilen Pelekete Manastırı Kilisesi'nin mimarisi, malzeme ve teknik, mimari plastik eserleri ve manastırın çevresindeki yapı kalıntıları çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Yapının önemi İkonoklasmus Dönemi'nde oynamış olduğu büyük rol ile birlikte bölgedeki kapalı Yunan haçı planlı kiliselerin erken örneklerinden biri olarak sayılmasıdır. Kilise birçok onarım geçirerek günümüze ulaşmış ancak bugün haraptır. Çalışmamızın temel amacı bir Bizans dönemi yapısının mimari açıdan tanıtılması, belgelenmesi ve benzer plan özelliği gösteren diğer yapılarla karşılaştırarak yapının Bizans mimarisi içindeki yeri ve önemini saptamaktır. Kilisede saptanabilen sorunlar ortaya koyularak yapıdaki mimari öğeler yardımıyla bu sorunlara çözüm önerileri getirilmiştir. Yapıyla ilgili günümüze dek ayrıntılı bir çalışma yapılmamış ve yeterince araştırılmamıştır. Kilisenin daha önceden rölöve ve restitüsyon çalışmaları yapılmadığından yapının plan, kesitleri, cephe, mimari plastik eserler ve keşiş mağarasının kesit ve çizimleri yapılmış, günümüzdeki durumu fotoğraflarla belgelenerek kilisenin yapı malzemesinin laboratuar analizleri yapılmıştır. Anahtar Sözcükler Pelekete Manastırı Kilisesi, Hagios Ioannes Theologos, Aya Yani, Bursa, Mudanya, Tirilye, İkonoklasmus, Kapalı Yunan Haçı Planı, Bizans.