Türk Eximbank A.Ş.'den ihracata yönelik doğrudan kredi kullanan firmaların kredi risklerinin değerlendirilmesi ve analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEDİM SÖZEN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET BAHA KARAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1980 sonrası ekonomisini dışa açarak ihracata dayalı büyüme modelini benimseyen Türkiye için ihracat büyük önem kazanmıştır. Türkiye'de ihracatın desteklenmesi amacıyla 1987 yılında kurulan Türk Eximbank'ın kullandırdığı kredilerin problemli krediye dönüşmemesi veya minimum düzeyde dönüşmesi, sınırlı kamu kaynaklarının verimli kullanımı ve sonuç olarak ihracatçıların etkin ve etkili desteklenmesi açılarından büyük önem arz etmektedir. Bu çalışma, Türk Eximbank A.Ş.'den doğrudan ihracat kredisi kullanan şirketlere ait verileri kullanarak, kredi talebinde bulunan şirketlerin başarısız olma ihtimallerini, yani kredi risklerini tahmin etmeye yönelik bir model geliştirmeyi amaçlamaktadır.Çalışmada öncelikle ihracat ve ekonomik büyüme ilişkisi ele alınarak Türkiye için ekonomik büyüme ve ihracat ilişkisi ortaya konulmaktadır. İhracat kredi kuruluşları, Türk Eximbank ve Eximbank'ın kredi ve sigorta programları açıklanmaktadır. Daha sonra, Türkiye'deki bankacılık sektörünün ve Türk Eximbank'ın kredi sorunları incelenmektedir. Kredi riski ve dış ticaret ilişkisi ile işletme başarısızlığı çalışmaları ele alındıktan sonra son olarak çalışmada kullanılan yöntem, kullanılan veriler açıklanmakta ve yapılan analizler sonucu ortaya çıkan sonuç ve bulgular değerlendirilmektedir.Çalışmada şirket başarısızlığını ifade eden bağımlı değişken ikili bir kesikli değişken olduğundan, yöntem olarak literatürde işletme başarısızlığı tahmin çalışmalarında sıklıkla kullanılan lojistik regresyon analizi kullanılmıştır.Çalışmadaki analiz sonucunda kârlılığın göstergesi olan net kâr/aktifler oranı yüksek olan şirketlerin başarısızlık ihtimalinin daha düşük olduğu, bunun yanında toplam borç/aktif oranı yüksek şirketlerin ise başarısızlık olasılığının daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, ihracatı yüksek olan ve çalışan sayısı fazla olan işletmeler daha düşük başarısızlık olasılığına sahiptir. Bununla birlikte, limited şirket statüsündeki şirketlerin başarısızlık olasılığı diğerlerine oranla daha düşüktür. Analiz dönemi için, euro kur oynaklığı ile Türk Eximbank döviz faizleri yıllık değişim oranı arttıkça firma başarısızlık olasılığı azalmaktadır. Sektörel olarak demir-çelik, makina imalatı ve orman-kağıt-mobilya sektörlerinde faaliyet gösteren firmaların başarısızlık olasılığı daha yüksek çıkarken; il açısından Aksaray, Bartın ve Düzce illerinde yer alan ve coğrafi bölge açısından İç Anadolu ve Güney Doğu Anadolu bölgesinde bulunan şirketlerin başarısızlık olasılığı daha düşük gerçekleşmektedir.