İç anadolu bozkırı bitki komünitelerine küçük ölçekli müdahalenin etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM ÖZÜDOĞRU

Danışman: Çağatay Tavşanoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasının amacı İç Anadolu bozkır bitki komünitelerine küçük ölçekli yapay müdahalelerin etkisini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, Ankara İli yakınında doğal bir bozkır alanına 32 adet 1 x 1 m boyutunda kuadratlar kurularak, kuadratların bir kısmında görece hafif bir müdahale olarak biçme uygulaması, bir kısmında ise görece daha şiddetli bir müdahale tipi olarak çapalama uygulaması gerçekleştirilmiştir. Kuadratların bir bölümü ise kontrol grubu olarak müdahaleye uğratılmadan bırakılmıştır. Kuadratlar üç yıl boyunca örneklenerek bitkilerin varlıkları, örtüşleri ve biyokütlesinin zaman içindeki değişimi incelenmiştir. Her ne kadar müdahaleler sonucunda bitki tür zenginliği ve örtüşünde azalmalar olsa da, özellikle biçme müdahalesi sonrasında vejetasyona yeterli zaman verildiğinde kendisini toparlayabildiği görülmüş, ancak çapalama müdahalesi sonrasında bu toparlanma seviyesinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Odunsu bitkiler müdahaleden olumsuz yönde etkilenirken, tek yıllık otsu türlerin sayısı ve örtüşü bazı müdahalelerden sonra artmıştır. Farklı müdahale sıklıklarında da bir toparlanma gerçekleşirken, en şiddetli müdahale olan 1 yıl içerisinde 3 kez çapalama sonrasında vejetasyon ve bitki komünitesi eski haline dönememiştir. Bu doğrultuda çalışmanın mevcut bulguları, orta dereceli müdahale hipotezini destekler nitelikte değildir. Çeşitli müdahale tipleri ve sıklıkları sonrasında toparlanabilme özelliği, İç Anadolu bozkırlarının binlerce yıldır doğal ve insan kaynaklı müdahalelere alışkın olmasından ve bu bölgede gelişen sekonder bozkır vejetasyonunun yeniden sürgün verebilme yeteneği sayesinde özellikle otlatmaya karşı geliştirdiği stratejilerden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.