İnovasyonun iktisadi kalkınmadaki rolü ve temel belirleyenleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK KUTLUAY ŞAHİN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HATİCE KARAÇAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada iktisadi büyüme ve kalkınmada önemli bir faktör konumuna gelen inovasyon olgusu incelenmiştir. Bu bağlamda inovasyon kavramı, inovasyon kavramının teorik temelleri ve inovasyonu belirleyen faktörler çalışma kapsamına alınmıştır. Çalışma, günümüzde iktisadi büyüme ve kalkınma sürecinde çok önemli bir olgu konumuna gelen inovasyonu belirleyen faktörlerin neler olduğunu ve bu faktörlerin inovasyonu ne ölçüde etkilediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada inovasyonu etkileyen faktörlerin etkisini tespit edebilmek amacıyla ekonometrik model kurulmuştur. Modelde yerli patent başvuru sayıları bağımlı değişken olarak alınmıştır. Bağımsız değişkenler olarak; Ar-Ge harcamaları, kişi başı GSYİH, brüt sermaye, eğitim, doğrudan yabancı yatırımlar ve dışa açıklık göstergeleri alınmıştır. OECD ülkeleri için 1995-2013 yıllarını içeren panel eşbütünleşme analizi yapılmıştır. Eşbütünleşme ilişkisi tespit edildikten sonra model DOLS yöntemi ile tahmin edilmiştir. Analiz sonucunda doğrudan yabancı yatırımlar istatistiki olarak anlamsız çıkmıştır. Diğer bağımsız değişkenler ise istatistiki olarak anlamlıdır. Elde edilen bulgular çerçevesinde Ar-Ge harcamaları, kişi başı GSYİH, eğitim ve brüt sermayede meydana gelen bir artış, inovasyonu arttırıcı yönde etki yapmaktadır. Dışa açıklığın ise inovasyonu negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, Ar-Ge harcamaları inovasyonu en çok etkileyen faktör olarak bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: İnovasyon, Teknolojik Gelişme, Panel Eşbütünleşme Analizi