B lenfoma ve yardımcı T lenfosit etkileşiminde kostimülasyon ve koinhibisyon ekseni
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TEMEL ONKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE TEMEL
Danışman: GÜNEŞ ESENDAĞLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:B hücreleri, antikor üretimi ve immün hafıza fonksiyonlarına sahiptir; bunun yanında CD4+ T hücrelere antijen sunarak T hücre yanıtlarını da etkiler. B hücreleri, farklılaşma aşamalarında özellikle germinal merkez reaksiyonlarında gerçekleşen hücresel süreçler kaynaklı kromozomal translokasyonlar ve genetik mutasyonlar biriktirerek B lenfomaların patogenezine neden olabilir. B lenfomalar, profesyonel antijen sunucular olan B hücrelerden köken aldıkları için, immün yok edilmeden oldukça kompleks mekanizmalar geliştirmelidir. B hücreleri gelişim ve farklılaşmaları sırasında çeşitli sitokinlere bağımlıdır ve olup, ürettikleri sitokinlerle diğer immün hücreleri de etkileyebilir. Ancak, B lenfoma hücreleri bu sitokinleri sağ kalım, çoğalma ve diğer immün hücreleri etkileme yönünde kullanabilir. Bu tez çalışmasımnda in vitro deneylerde Epstein-Barr virüsü (Epstein Barr Virus, EBV) negatif Burkitt lenfoma hücre hattı BJAB kullanılmıştır. B lenfoma hücrelerinin T hücrelerle etkileşimi sırasında gerçekleşen kostimülasyon ve koinhibisyon eksenindeki değişimler incelenmiştir. BJAB hücreleri ile etkileşim T hücrelerde ko-inhibitör moleküllerin varlığını engellemezken kendi üzerindeki kostimülatör CD86'yı azaltıp, koinhibitör PD-L1 ve PD-L2 moleküllerini arttırmıştır. Bu bulgular adaptif immün direnç kavramına işaret etmiştir. Bu kavrama yönelik bulgular in vivo B lenfoma modelinde de tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra, BJAB hücrelerinin T lenfosit çoğalmasını baskıladığı görülmüştür. Ayrıca, sitokin analizlerinden BJAB hücrelerinin yardımcı T hücre (T helper 2, Th2) dönüşümünü desteklediği görülmüştür. BJAB hücreleri IL-10 salgıladığı için bu etkilerin IL-10 kaynaklı olabileceği düşünülmüştür. Sonuç olarak, B lenfoma hücrelerinin immün yanıtı baskılayıcı özellikler geliştirdiğini ve adaptif immün direnç mekanizmalarını kullanarakT hücre fonksiyonlarını çeşitli yollarla baskıladığını göstermektedir.