Karotis arterde anevrizma oluşturulmuş sıçanlarda mezenşimal kök hücre uygulamasının iyileşmeye olan katkısının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZBEYEN ATALAY

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZER AYLİN GÜRPINAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, karotis arterde anevrizma oluşturulmuş sıçanlarda mezenşimal kök hücre uygulamasının iyileşmeye olan katkısı araştırılmıştır. Anevrizma modeli sıçan karotis arterinde yapılmış ve sıçan yağ dokusundan izole edilmiş olan mezenşimal kök hücreler, emilebilir bir matriks içinde bölgeye dışarıdan uygulanmıştır. Sonuçlar makroskobik ve mikroskobik olarak değerlendirilmiştir. Anevrizma, atardamarlarda oluşan patolojik genişlemelerdir ve elastik liflerin incelmesiyle karakterize edilir. Bu nedenle, anevrizma modeli oluşturmak için, elastik liflerin parçalanmasını sağlayan bir enzim olan elastaz kullanılmıştır. Elastaz, literatürde yapılan çalışmaların ışığında tarafımızdan geliştirilmiş olan bir yöntem ile karotis arterin dallandığı bölüm ile proksimal ucu arasında kalan bölüme uygulanmıştır. Anevrizma oluşturulan sıçanlar operasyondan sonra beş gün bekletilmişlerdir. Bu sürenin sonunda mezenşimal kök hücre uygulaması gerçekleştirilmiştir. Mezenşimal kök hücreler vücutta eriyebilir jelatin matriks içine emdirilmiş ve anevrizma bölgesine uygulanmıştır. Bir hafta süreyle hayvanlar takip edilmiş; bu sürenin sonunda karotis arterler diseksiyon yoluyla alınarak makroskobik ve mikroskobik olarak incelenmiştir. Makroskobik olarak damarın genel yapısı, bütünlüğünü koruyup koruyamadığı ve çapında bir değişiklik olup olmadığı gözle incelenmiştir. Histolojik boyama ile mikroskobik inceleme yapılmış; damar duvarını oluşturan tabakalarda meydana gelen değişiklikler tespit edilmiş ve elastik liflerin bulunduğu atardamar kalınlığı ölçülmüştür. Mezenşimal hücre uygulaması yapılmış karotisler ile hiçbir MKH uygulaması yapılmayan kontrol grubu sıçanlardan alınan karotisler karşılaştırılmış ve değerlendirme yapılmıştır. Sonuçta, MKH grubunda anevrizma ile meydana gelen damar duvarı değişikliklerinin düzeldiği ve bağ dokunun yeniden şekillenmesiyle birlikte bu arterde tunika media'nın ana komponent olan elastik liflerin yeniden yapılanmaya başladığı gösterilmiştir. Bu sonuçlar, mezenşimal kök hücrelerin anevrizma iyileşmesine katkı sağladığını düşündürmesi bakımından ümit vericidir. Ancak klinik uygulamaların yapılabilmesi, daha fazla in vitro ve in vivo çalışmanın yapılmasıyla mümkün olabilecektir.