KOAH'ta kırılganlık düzeyinin denge, kognisyon ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEZEN ULUSOY
Danışman: Deniz İnal İnce
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kırılganlık ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) arasındaki etkileşim konusundaki bilgiler sınırlıdır. Bu çalışmada, kırılgan olan ve olmayan KOAH'lı hastalarda denge, kognisyon ve günlük yaşam aktivitelerini karşılaştırmak amaçlandı. Çalışmaya klinik olarak stabil 20 kırılgan ve 28 kırılgan olmayan KOAH'lı hasta dahil edildi. Kırılganlık, istemsiz kilo kaybı, kuvvet kaybı, düşük endurans, düşük fiziksel aktivite ve azalmış mobilite kriterlerinden üç veya daha fazlasının varlığı olarak tanımlandı. Solunum fonksiyon testi değerleri kaydedildi. Dispne algılaması Medical Reseacrh Council dispne skalası (MMRC) ile değerlendirildi. Solunum kas kuvveti [maksimal ekspiratuar basınç (MEP), maksimal inspiratuar basınç (MIP)] ve periferal kas kuvveti (quadriceps kas ve el kavrama kuvveti) ölçüldü. Altı dakika yürüme testi (6DYT) ve Glittre günlük yaşam aktiviteleri (GYA) testi yapıldı. Denge fonksiyonel uzanma testi, kognisyon Montreal Bilişsel Değerlendirme (MoCA) testi ve yaşam kalitesi KOAH Değerlendirme Testi (CAT) ile değerlendirildi. Kırılgan olguların MMRC değeri ve CAT puanı kırılgan olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). Kırılgan KOAH'lı olguların MIP değeri, 6DYT mesafesi ve fonksiyonel uzanma testi sonuçları kırılgan olmayan olgulardan anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,05). Kırılgan KOAH'lı olgularda Glittre GYA testi süresi kırılgan olmayan gruba göre anlamlı olarak daha uzundu (p<0,05). Kırılgan KOAH'ta dispne algılaması artmakta, solunum kas kuvveti, fonksiyonel kapasite, GYA, denge ve yaşam kalitesi olumsuz yönde etkilenmektedir. Kırılgan olan KOAH'lı hastaların standardize rehabilitasyon programları kırılgan olmayan KOAH'lı hastalardan farklı olacak şekilde kırılganlık komponentlerini de kapsayan yeni rehabilitasyon stratejileri ile uyarlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: KOAH, kırılganlık, denge, kognisyon, günlük yaşam aktiviteleri. Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir.