Anoreksiya nervoza tanısı olan ergenlerde sosyal işlevsellik ve eşlik eden psikiyatrik belirtilerin sosyal işlevsellik ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLGE MERVE KALAYCI

Danışman: Devrim Akdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu kesitsel vaka-kontrol çalışmasında anoreksiya nervosa (AN) olan ergenlerin sosyal işlevselliği ve AN'ye eşlik eden psikiyatrik belirtilerin ve hastalıkların sosyal işlevsellik ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Araştırma grubu, AN tanısı alan, 12-18 yaş arasında, 32 kız hastadan; kontrol grubu yaş ve sosyodemografik özellikler açısından araştırma grubu ile eşleştirilmiş, herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmayan 30 kız ergenden oluşmaktadır. Psikiyatrik hastalıkların taranması amacıyla her iki gruba K-SADS-PL uygulanmıştır. Katılımcıların annelerinden kendileri için Beck Depresyon Ölçeği'ni (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği'ni (BAÖ); çocukları için Sosyal Cevaplılık Ölçeği'ni (SCÖ) doldurmaları istenmiştir. Çalışmaya katılan tüm ergenlere Yeme Tutum Testi (YTT), Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği (BEDÖ), Utangaçlık Ölçeği (UÖ), Sosyal Karşılaştırma Ölçeği (SKÖ), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Çocukluk Çağı Anksiyete Tarama Ölçeği (ÇATÖ) ve Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda AN tanısı alan ergenlerin depresyon ve anksiyete belirtilerinin daha yüksek olduğu; sosyal karşılıklılık ve sosyal işlevselliklerinin daha düşük olduğu; sosyal ilişkilerinde daha fazla boyun eğici davranışlar gösterdikleri ve kendileri hakkında daha fazla olumsuz sosyal karşılaştırma yaptıkları bulunmuştur. AN hastalarında boyun eğici davranışların ve olumsuz sosyal karşılaştırmanın eşlik eden depresyon ve anksiyete belirtileri ile ilişkili olduğu, sosyal karşılıklılıkta azalma ve sosyal işlevsellikteki bozulmanın eşlik eden psikiyatrik belirtilerden bağımsız olarak AN ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Tüm grupta annenin eğitim düzeyinin sosyal işlevsellik için yordayıcı bir etken olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda elde ettiğimiz bulguların hastalığın önlenmesinde ya da daha etkili tedavi stratejilerinin geliştirilmesinde yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: Anoreksiya nervoza, sosyal karşılıklılık, boyun eğici davranış, utangaçlık, sosyal karşılaştırma.