Bel ağrılı hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarında transversus abdominus ve multifidus kaslarının eğitiminin etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YILDIZ ERDOĞANOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MİNTAZE KEREM GÜNEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma bel ağrılı hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarında Transversus Abdominus (TrA) ve Lumbal Multifidus (LM) kaslarının eğitiminin etkinliğinin araştırılması amacıyla yapıldı. Bel ağrısı teşhisi konulan 18-60 yaş arası, yaş ortalaması 37,30±10,21 yıl olan 66 kadın çalışmaya dahil edildi. Çalışmada olgular rasgele yöntemle segmental stabilizasyon egzersiz grubu (Grup 1, n=23), Williams fleksiyon egzersiz grubu (Grup2, n=23) ve yalnızca ev egzersiz programıyla takip edilen kontrol grubu (Grup3, n=20) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Grup 1 ve Grup 2'ye egzersiz öncesi ayrıca 15 seans nemli sıcaklık ve ultrason uygulaması yapıldı. Çalışmaya katılan bütün olgular tedavi öncesi ve 8 haftalık tedavi sonrası olmak üzere 2 kez; ağrı (Kısa form-McGill), postür analizi, lumbal bölge hareketliliği ve esnekliği, fonksiyonel düzey (Oswestry Bel Ağrısı Anketi), fiziksel performans, ruhsal durum (Beck Depresyon Ölçeği), lumbal bölge kaslarının izometrik kas kuvveti (Biodex System Pro 3 İzokinetik Sistem), lumbosakral bölgenin X-Ray bulguları,TrA ve LM kaslarının kalınlığı (Rehabilitatif Ultrasound Imaging) ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesi (Nottingham Health Profile) değerlendirildi. Egitim öncesi ve sonrası veriler karşılaştırıldığında her 3 grupta da ağrı, fonksiyonel düzey, ruhsal durum, Grup 3'te lumbal ekstansiyon hareketi dışında lumbal bölge hareketliliği, fiziksel performans ve esneklikte istatistiksel anlamlı düzelme bulundu (p 0,05). Grup 1 ve grup 2'de TrA ve LM kas kalınlık değişim oranlarında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Grup 3'te ise TrA kas kalınlığı istatistiksel anlamlı artarken (p 0,05). Her 3 grupta da lumbal bölgenin X-Ray ölçüm sonuçları istatistiksel fark göstermedi (p>0,05). Her 3 grupta da NHP puanları istatistiksel anlamlı olarak düzeldi (p 0,05). Gruplar arasında fiziksel performans açısından grup 1 ve grup 2 arasında, gövde kas kuvveti açısından grup1 ile grup 3 ve grup 2 ile grup 3 arasında, lumbosakral açı bakımından grup1 ve grup 2 arasında anlamlı fark bulundu (p<0,017). Çalışmamızın sonucunda segmental stabilizasyon egzersizleri genel gövde kas kuvvetini ve fiziksel performans arttırırken, TrA ve LM kas kalınlığında değişim oluşturmadı. Her 3 egzersiz yaklaşımı da ağrı ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesini düzeltti. Fizyoterapist gözetiminde bireysel olarak uygulanan egzersizlerin daha etkin olduğu bulundu. Bel ağrılı bireylerin çok yönlü değerlendirilmeleri gerektiğini ve segmental stabilizasyon egzersizlerinin uzun dönemde tekrarlayabilecek atakların kontrolünde ve yeni lumbal bölge yaralanmalarını önlemede daha etkili olacağı düşüncesindeyiz. Bel ağrılı hastalarda gövde kaslarının kuvvetlendirilmesi, fiziksel performansın artırılması ve günlük yaşamda bu prensiplerin ve bel koruma yöntemlerinin uygulanmasının çok önemli olduğu vurgulanabilir.Anahtar Kelimeler: Bel ağrısı, Transversus abdominus, Multifidus, Ultasonografi, Fonksiyonel düzey