Akroleinin nörotoksik etkilerinin sıçanlarda araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKÇEN MÜLAYİMÇELİK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): GÜLDENİZ SELMANOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanlar sağlığı olumsuz yönde etkileyen pek çok kimyasala çevre ve besin yoluyla maruz kalmaktadırlar. Akrolein, tütün ve diğer bitkilerin, benzinin ve yağların yanması ve yemeklerin pişme süresince, karbohidratlar, bitkisel ve hayvansal yağların ısı ile muamelesi sonucunda oluşur.Yapılan çalışma kapsamında akroleinin gelişmekte olan erkek sıçanlarda subkronik nörotoksik etkileri incelenmiştir. Çalışmada her grupta 10 sıçan olacak şekilde 3 farklı doz (0,5 mg/kg/gün, 1 mg/kg/gün, 2 mg/kg/gün) akrolein uygulanan uygulama grubu ve 2 adet kontrol grubu olmak üzere toplam 5 grup yer almıştır. Uygulama gruplarındaki sıçanlara 90 gün süreyle akrolein oral yolla verilmiş, çalışma süresince hayvanların yem ve su tüketimleri günlük olarak ölçülerek, hayvan ağırlıkları haftalık olarak kaydedilmiştir.Uygulama süresi sonunda sıçanlardan alınan kan örneklerinden elde edilen serumlarda biyokimyasal analizler yapılmıştır. Total protein, Miyelin Temel Proteini (MBP) ve Glial Fibriler Asidik Protein (GFAP) miktarlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamazken, histolojik ve immünohistokimyasal olarak yapılan incelemeler sonucunda uygulama gruplarında anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Beyin korteks yapısındaki hücre tabakalaşmasında bozulma, nöron sitoplazmalarında vakuolleşme ve hücre küçülmesi gibi bulguların yanında nörofilamentlerde anlamlı farklılık derecesinde birikme olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonunda çeşitli yollarla maruziyet söz konusu olan akroleinin olası subkronik nörotoksik etkilere neden olduğu ortaya çıkarılmıştır.