Coğrafi bilgi sistemleri tabanlı çok kriterli karar analizinin rüzgar türbini yer seçim probleminde uygulanması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET BAHADIR ŞİMŞEK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYDIN ULUCAN

Özet:

Rüzgar enerji santralleri artan enerji ihtiyacını karşılamak için tercih edilen alternatif enerji kaynaklarından biridir. Fosil veya nükleer yakıtların aksine rüzgarın taşınması veya depolanması söz konusu değildir. Rüzgar enerjisi, belirli noktalarda konumlandırılan rüzgar türbinleriyle kullanılabilir enerjiye dönüştürülmelidir. Türbinlerin nerelerde konumlandırılacağı pek çok araştırmaya konu olan önemli bir problemdir. Bu çalışmada coğrafi bilgi sistemlerine dayalı çok kriterli karar analizi tekniklerinin rüzgar türbini yer seçimi probleminde uygulanması amaçlanmıştır. Uygulamanın ilk aşamasında bölgede rüzgar türbini kurulamaz alanlar elenerek türbin kurulabilir alanlar belirlenmiştir. Bu işlem için türbin yer seçiminde etkili olan ekonomik, teknik, çevresel ve sosyal kriterler, önceki çalışmalar ve Türkiye Rüzgar Potansiyeli Atlası esas alınarak tespit edilmiştir. İkinci aşamada ise rüzgar enerjisi sektöründe faaliyet gösteren yatırımcıların araştırmalarını odaklayabilecekleri makro ve mikro düzeyde spesifik alternatif alanlar tespit edilmiştir. Bu işlem için çok kriterli karar analizi tekniklerinden Electre TRI ve Electre III teknikleri kullanılmıştır. Bu çalışmada çok kriterli karar analizi ve coğrafi bilgi sistemlerin beraber kullanılarak rüzgar santralleri için yer seçimi probleminde nasıl kullanılabileceği gösterilmeye çalışılmıştır. Yatırımcıların geniş coğrafi alanları kısa sürede türbin kurulumuna uygunluk açısından analiz edebilme imkanı sunarak fizibilite çalışmalarını odaklayabilecekleri alanları belirlemesi bu çalışmanın en önemli sonucudur. Anahtar Sözcükler Rüzgar Türbini Yer Seçimi, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Çok Kriterli Karar Verme, Electre III, Electre TRI