A relevance theoretic perspective on the translation of culture-specific religious items: An analysis of the English translation of Latife Tekin's Sevgili Arsız Ölüm and İskender Pala's Katre-i Matem


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: EMİNE KARABULUT

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HİLAL ERKAZANCI DURMUŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çeviribilimde kültürün rolü yadsınamaz. Kültür çok geniş bir kavram olup bir milletin inançları, gelenekleri, görenekleri, algıları, dini, yaşam şekli ve düşünme biçimini kapsar. Kültürel öğeler, her kültürde farklı olduğundan, çevirmenler bu öğelerdeki yazar tarafından üretilen mesajı iletmek için kültürel öğelerin çevirisine özen göstermelidir. Bu çalışma, Javier Franco Aixelá (1966) tarafından öne sürülen çeviri stratejilerine göre ve Ernest August Gutt (1991) tarafından öne sürülen çeviriye bağıntı kuramı yaklaşımı çerçevesinde Latife Tekin'in 2008 yılında Saliha Paker ve Mel Kenne tarafından çevrilmiş Sevgili Arsız Ölüm (2013) romanı ve İskender Pala'nın 2014 yılında Ruth Whitehouse tarafından çevrilmiş Katre-i Matem (2009) romanındaki kültürel öğeleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Aixelá'nın öne sürdüğü çeviri stratejileri bu tezde mikro stratejiler ve Gutt'un öne sürdüğü doğrudan (direct) ve dolaylı (indirect) çeviri kavramları ise makro stratejiler olarak kullanılacaktır. Bu çalışma, kültürel öğelerin çevirisini bağıntı kuramı perspektifinden incelemektedir, çünkü kültürel öğelerin bağlamsal etkisi (contextual effect) ve bu öğeleri hedef okuyucuya iletmek için çevirmenler tarafından kullanılan stratejiler, kültürel öğeler gibi bazı ipuçları (ostensive stimuli) aracılığıyla bağlam (context) oluşumunu açıklayan bağlama dayalı bir kuram olan bağıntı kuramı çerçevesinde ele alınabilir. Ayrıca, bu tez, doğrudan çeviri ve dolaylı çeviri yönteminde, hedef metnin bağlamının kaynak metin bağlamından nasıl farklılaştığını açıklamayı da amaçlamaktadır. Anahtar Sözcükler: kültürel öğeler, bağıntı kuramı, doğrudan ve dolaylı çeviri yaklaşımları, çeviri statejileri, bağlam, bağlamsal etki. Anahtar Sözcükler: kültürel öğeler, bağıntı kuramı, doğrudan ve dolaylı çeviri yaklaĢımları, çeviri statejileri, bağlam, bağlamsal etki.