Avrupa Birliği'nin ortaöğretime erişimi arttırma politikası bağlamında Türkiye için yeni stratejiler


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL ZEHRA UZUN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BERRİN BURGAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin amacı Avrupa Birliği'nin ortaöğretime erişimi arttırma politikası bağlamında, Türkiye'nin ortaöğretime erişimi arttırma politikası için yeni stratejiler üretmektir. Bunu gerçekleştirebilmek için öncelikle 1990'lardan bu yana Avrupa Birliği'nin ortaöğretime erişimi arttırma politikası için stratejileri ve hedefleri incelenmiştir. Bunu takiben Türkiye'nin ortaöğretime erişimi arttırma politikası için stratejileri ve bunların sonucundaki ilerlemeler değerlendirilmiştir. En son olarak Türkiye'de ortaöğretime erişimi arttırma politikası için 2015-2030 yılları arasında izlenmesi gereken stratejiler üretilmiştir. Araştırma betimsel nitelik arz etmekte olup, tarama modelinde kavramsal bir çalışmadır. Nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak yapılan çalışmanın kapsamına 1990 yılından itibaren yayınlanan uluslararası ve ulusal belgeler dâhil edilmiştir. İstatistikî verileri ise 2000 ve 2012 yılları arasındaki AB ve Türkiye'ye ait okullaşma oranı, cinsiyet eşitliği ve öğretmen öğrenci oranı göstergeleri oluşturmaktadır. Veriler elde edilirken doküman incelemesine uygun olarak uluslararası ve ulusal kuruluşlar tarafından yayınlanan istatistik, kitap, makale ve tez gibi dokümanlardan araştırmacı tarafından taranarak elde edilmiş ve veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular ilgili bölümlerde yer almış ve araştırma problemleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. En son olarak Türkiye'nin ortaöğretime erişimin arttırılması politikası için yeni stratejiler üretilmiş ve buna bağlı olarak hedefler geliştirilmiştir. Yapılan çalışma ile incelenen süreçte Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde olan Türkiye'nin ortaöğretimde okullaşma oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ülkede son yıllardaki iyileşmeye rağmen cinsiyet eşitliğinin sağlanamadığı ve öğretmen öğrenci oranlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında ortaöğretime erişimin iyileştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu amaçla politika yapıcılar, eğitim politikası analistleri, eğitim danışmanları, eğitim bürokratları ve öğretmenlerin faydalanabilecekleri ulusal politika belgelerinde ortaöğretim okullaşma oranının arttırılması, cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve öğretmen öğrenci oranının düşürülmesinin önceliğini vurgulamak, nüfus projeksiyonlarını dikkate alarak öğretmen ataması yapmak, öğretmen öğrenci oranı ile ilgili öğretmenlere yönelik faaliyetler düzenlemek ve ortaöğretime erişimin arttırılması istikrarını sağlamak gibi birçok yeni stratejiler üretilmiştir. Çalışmada elde edilen bulguların diğer araştırmacılar için gerek konunun farklı yönlerinin incelenebilmesi gerekse başka konularda yapacakları çalışmalar için yol gösterici olması umulmaktadır.