Türkiye Pyrus L. (rosaceae) cinsinin taksonomik revizyonu ve moleküler filogenisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZÜBEYDE UĞURLU AYDIN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ ASLAN DÖNMEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması Türkiye'de yetişen Pyrus L. cinsine ait türlerin taksonomik revizyonunu ve moleküler filogenisini içermektedir. Bu çalışmada kullanılan örnekler Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan'dan toplanan bitkiler ile yurtiçi ve yutdışındaki herbaryumlarda incelenen örneklerden oluşmaktadır. Cinsin taksonomisi morfoloji, numerik taksonomi, yaprak ve meyve anatomisi ve moleküler çalışmalarla elde edilen veriler ışığında yeniden düzenlenmiştir. Tüm örnekler morfolojik olarak incelenmiş, tohum ve polen morfolojisi ışık mikroskobu ve SEM altında ayrıntılı olarak çalışılmıştır. Belirlenen tüm morfolojik karakterler sayısallaştırılarak analiz edilmiştir. Moleküler filogeni çalışmasında, kloroplasttan trnH-rpl2, psbA-trnH, rpl20-rps12 ara bölgeleri ile çekirdekteki LFY2intron2 bölgelerinin baz dizilimi kullanılmıştır. Dizilim verileri Maximum Likelihood ve Bayesian analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. P. elaeagrifolia ve yakın taksonlarının akrabalık ilişkileri ise son zamanlarda geliştirilen ve Yeni Nesil Dizileme Yöntemleri'nden biri olan ddRADseq yöntemiyle araştırılmıştır. Bu revizyon çalışmasıyla Türkiye'deki Pyrus cinsi, sect. Pyrus ve sect. Pashia altında 16 tür (21 takson) olarak kabul edilmiştir. Pyrus demetrii, P. georgica, P. pyraster ve P. pseudosyrica'nın Türkiye için yeni kayıt olduğu belirlenmiştir. Bunlardan P. georgica ve P. demetrii için lektotip seçilmiş, P. pseudosyriaca türü yeni kombinasyon ve statü değişikliği ile P. syriaca altında varyete olarak kabul edilmiştir. P. hakkiarica, P. yaltirikii, P. salicifolia var. serrulata, P. amygdaliformis var. lanceolata ve P. balansae taksonları sinonim edilmiştir. Daha önceden P. elaeagrifolia'nın alttürü yapılan P. kotschyana yeniden tür seviyesine çıkarılmıştır. P. elaeagrifolia'nın sinonimi olarak kabul edilen P. taochia için yeni kombinasyon ve statü değişikliği yapılarak bu türe alttür olarak bağlanmıştır. P. turcicus morfolojik ve ddRADseq verilerine göre yeni tür olarak tanımlanmıştır. Türkiye'deki Pyrus türleri için teşhis anahtarı hazırlanmış, türlerin ayrıntılı betimleri yapılmıştır. Ayrıca taksonların arazi fotoğrafları, Türkiye yayılış haritaları, tehlike kategorileri, habitat ve fenoloji bilgileri ile eğer varsa yerel isimleri verilmiştir.