Dinar Fay Zonu’nun Depremselliğinin Kozmojenik İzotoplar İle Araştırılması, Batı Anadolu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yaren Sena Çetin

Danışman: Erman Özsayin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Batı Anadolu'da yer alan 65 km uzunluktaki Dinar Fay Zonu, aletsel ve tarihsel dönemlerde yoğun depremsellik göstermiş olup, kayıtlara geçmiş son sismik etkinlik 91 kişinin hayatını kaybettiği 1 Ekim 1995 Dinar Depremi'dir. Bu çalışmada, Dinar Fay Zonu'na ait fay düzlemlerinin kozmojenik 36Cl izotopu yardımıyla tarihlendirilerek uzun dönemli kayma hızı ve deprem tekrarlanma aralığının hesaplanması amaçlanmıştır. Fay zonuna ait olan 4 segment incelenmiş olup Işıklı ve Dikici segmentlerinde sırasıyla 33 ve 42 örnek alınarak içerdikleri 36Cl konsantrasyonları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Monte Carlo Simülasyonu kullanılarak fay düzlemlerinin yaşları, ortalama kayma hızları ve deprem tekrarlanma aralıkları tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Işıklı Segmenti'nin kayma hızı 0,13 mm/yıl olarak tespit edilirken Dikici Segmenti'nde ise bu değer 0,11 mm/yıl olarak tespit edilmiştir. Ayrıca deprem tekrarlanma arlıkları ise sırasıyla 3112 ve 5553 yıl olarak elde edilmiştir. Bölgedeki tarihsel dönem deprem kayıtlarının varlığı ile birlikte uzun dönem deformasyon sonuçlarının elde edilmesi, olası depremlerden önce kentsel önlemlerin alınıp can ve mal kayıplarının önü geçilmesi konusunda son derece önemlidir. Anahtar Kelimeler: Kozmojenik tarihlendirme, 36Cl izotopu, Monte Carlo Simülasyonu, Dinar Fay Zonu, Batı Anadolu