Bütçe açığı belirsizliğinin dinamikleri: Bir panel veri uygulaması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN ÇOBANOĞULLARI

Danışman: Serkan Erkam

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, bütçe açıklarının belirsizliği üzerinde etkili olan politik, ekonomik ve mali faktörler dikkate alınarak incelenmeye çalışılmaktadır. Bu amaçla, bütçe açıklarının açıklanmasına yönelik hipotezlerin bazıları bütçe belirsizliği kavramı kapsamında yeniden ele alınmaktadır. Çalışmanın uygulama kısmında politik, ekonomik ve mali faktörlerin bütçe açıklarının belirsizliği üzerindeki etkilerini ölçmek için Avrupa Birliğinin borç seviyelerine göre yaptığı ülke sıralaması esas alınmaktadır. Çalışma toplamda 48 ülkeyi içermekte ve 1992-2016 yılları arasındaki 25 yıllık döneme ait veriler dinamik panel veri analizi kullanılarak analiz edilmektedir. Bütçe açıklarının belirsizliği etkileyen ekonomik, politik ve mali faktörlerin ele alınmış olması ve bütçe açıklarının belirsizliği ile bütçe açıkları arasındaki bağlantının kurulması çalışmanın özgün yönlerini oluşturmaktadır. Uygulama kısmında elde edilen sonuçlara göre, bütçe açıklarının belirsizliği ile borçluluk düzeyi arasındaki ilişki istatistiki olarak anlamlı ve pozitiftir. Başka bir anlatımla, ülkelerin borçluluk düzeyi arttıkça bütçe açıklarının belirsizliği de artmaktadır. Diğer yandan, politik ve kurumsal faktörleri temsil eden politik risk endeksi ile bütçe açığının belirsizliği arasındaki ilişki de istatistiki olarak anlamlı ve pozitiftir. Bu kapsamda, politik risk endeksi arttıkça bütçe açıklarının belirsizliği de artmaktadır. Son olarak, bütçe açıklarının belirsizliğini azaltma noktasında kamu harcamalarının kamu gelirlerine oranla daha etkili olduğu tespit edilmekte ve kullanılan veri seti için Musgrave, Meltzer ve Richard'ın (1966) önerdiği "mali senkronizasyon" hipotezinin geçerli olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.