Safeviler Döneminde İran'da Avşarlar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERTAÇ SARIÇİÇEK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TUFAN GÜNDÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Safevîler döneminde İran'da yaşayan Avşarların siyasi tarihi üzerinedir. Avşarların Safevî Devleti ile ilişkisi, Safevî siyasi tarihi içerisinde hangi hadiselerde etkin rol oynadıkları ve isyanları tez boyunca ele alınacaktır. Çalışmada Avşarların Safevîler döneminden önceki tarihi geçmişlerine kısaca değinilmiştir. Bunun ardından Safevîler dönemi siyasi olayları içerisinde yer alan Avşar şahsiyetlerin ve grupların hadisenin yaşandığı coğrafya ile beraber ele alındığı asıl bölüm yer almaktadır. Metot olarak Safevîler zamanında telif edilmiş konikler incelenmiş, kaynakların içeriğinde Avşar ismi taranarak bu ismin geçtiği hadiseler arasından amacımıza uygun görülenlere tezde yer verilmiştir. Ayrıca kronikler okunurken karşılaştırmalı metin okuma yönteminden yararlanılarak kaynaklar arasındaki farklılıklar ve benzerlikler tespit edilmeye çalışılmış bu yöntemle verilen bilginin doğruluğunun ispatı sağlanmaya çalışılmıştır. Safevî Devleti'nin kuruluşundan önce de Avşarların İran'da var oldukları görülmüştür. Devletin kuruluşu aşamasında Anadolu ve Suriye'den Şah İsmaille birlikte İran'a yeni bir Avşar göçü yaşanmıştır. Şah İsmail döneminde fazla etkin olmayan Avşarlar, Şah Tahmasb döneminden itibaren siyaset sahnesinde daha fazla görünmeye başlayacaklar ve bu yükseliş Şah II. İsmail ve Şah Muhammed devirlerinde devam edecektir. Şah Abbas döneminin ilk zamanlarında ise Avşar isyanları görülmeye başlanmış ve Abbas bu isyanları sert biçimde bastırmıştır. Şah Abbas döneminden sonra Avşarlar siyasi güçlerini zamanla yitirmeye başlamışlar ve isimleri Safevî kaynaklarında az görünür hale gelmiştir. Şah Abbas zamanında Avşar isyanlarının en büyük kahramanı Bektaş Han'ın ve babası Veli Han'ın torunları Şah Hüseyin zamanında devleti tehdit eden Afgan ve Beluç halklarına karşı İran'ın savunulmasında Safevîlerin yanında mücadele vermişlerdir.