Health system performance in OECD countries: Data envelopment analysis
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ELİF GÖKSU ÖZTÜRK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZAFER ÇALIŞKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sağlık ekonomisi ülkelerin gelişmişlik seviyesi, etkililiği ve etkinliğini ölçmek için kullanılan en önemli ekonomi alanlarından biridir. Her ülke, içinde bulunduğu ekonomik, kültürel ve sosyal duruma göre kendi sağlık politikasına kendisi karar verir. Bu politikaların karar merkezindeyse genel olarak sağlık finansmanları ve sınırlı kaynakların kullanımı göz önünde bulundurulmaktadır. Bu noktada dünyada kullanılan dört ana sağlık sistemi modelinden bahsetmek mümkündür. Bu modelleri; vergi ödemeleriyle finansmanını sağlayan Beveridge, işveren ve işçilerin sigorta ödemeleriyle finansmanını sağlayan Bismarck, hem vergi hem sigorta ödemeleriyle finansmanını sağlayan National Health Insurance System (Ulusal Sağlık Sigortası Sistemi) ve son olarak direk olarak özel ödemeleri temel alarak sağlık sistemini finanse eden Out-of-Pocket oluşturmaktadır. Bu tezin temel amacı az önce adı geçen sağlık sistemlerinden hangilerinin ülkelerin sağlık sistemleri performansı üzerinde daha etkili olduğunu keşfetmektir. Bu çalışma yapılırken sağlık sistemlerinin kaynakları ve finansal sağlık modellerinin farklılıkları göz önünde bulundurularak OECD ülkelerinin sağlık sistemleri performans seviyeleri arasındaki farklılıklar bulunmaya çalışılmıştır. Veri zarflama analizi ülkelerin etkililik seviyelerini açıklamak için kullanılmıştır. Veri zarflama analizi sonuçlarına göre, hangi sağlık sistemi modelinin diğerlerine göre daha iyi olduğu tartışılmıştır. Beklenen Yaşam Süresi ve Bebek Kurtulma Oranı çıktı verileri olarak alınırken, Kamu Sağlık Harcamaları, Özel Sağlık Harcamaladır, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla ve Doktor Sayısı girdi verileri olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Veri aralığı sözü geçen tüm girdi ve çıktı veriler için 2000 yılından 2014 yılına kadar ki 15 seneyi kapsamaktadır. Çalışmaya Veri Zarflama Analizi uygulanmadan önce, seçilen verilerin genel çerçevesini göremek ve güvenilirliğinden emin olmak için doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Veri zarflama analiziyle elde edilen sonuçlar geçmiş çalışmaların bulduğu sonuçlarla uyumluluk göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Veri Zarflama Analizi, Sağlık Ekonomisi, Sağlık Sistemi Modelleri, Doğrusal Regresyon Analizi