Eczacıların reçetesiz ilaç tavsiyelerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA BOZKURT
Danışman: Özgür Uğurluoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde birçok ilaç, reçetesiz ilaç statüsüne göre yeniden sınıflandırılarak halkın giderek artan sayıda ilaca daha fazla doğrudan erişim imkânı sağlanmıştır. Reçetesiz ilaçlara yönelik kullanımın artması ile tüketicilere kendi sağlık durumlarına daha fazla dahil olma fırsatı verilmektedir. Bilgi asimetrisinin mevcut olduğu sağlık hizmetlerinde tüketiciler reçetesiz bir ilacı kullanıp kullanmama konusunda çeşitli kaynaklara başvurmaktadır. Bu kaynaklardan en çok danışılan sağlık profesyoneli ise eczacıdır. Eczacılar, reçetesiz ilaçlarının tedariğinde çok yönlü bir role sahiptir ve reçetesiz ilaç kullanımında toplumun sağlık danışmanı sorumluluğunu üstlenmektedir. Eczacılar tüketiciye reçetesiz ilaç konusunda danışmanlık yaparken ise tıbbi, sosyal ve pazarlama gibi çok çeşitli faktörlerden etkilenmektedir. Eczacının hangi faktör etkisi altında reçetesiz ilaç tavsiyesi yapacağı ise eczacı ve eczanenin sahip olduğu birçok karakteristik özelliğe bağlıdır. Ulusal literatürde eczacıların reçetesiz ilaç tavsiyelerini etkileyen faktörler üzerine yürütülmüş güncel bir çalışmanın bulunmaması bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı eczacıların reçetesiz ilaç tavsiyelerini etkileyen faktörlerin eczacı ve eczaneye ilişkin açısından farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Ankara'da faaliyet gösteren eczanelerde çalışan eczacılar ile yüz yüze görüşülerek anket formu dağıtılmış ve toplam 333 eczacıdan elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda, eczacıların reçetesiz ilaç tavsiyelerinin en çok tıbbi güçler boyutundan etkilendiği tespit edilmiştir. Bunun yanında araştırmada; eczacıların tıbbi, sosyal ve pazarlama güçlerine ilişkin değerlendirmelerinde eczacının medeni durum, eczanedeki görevi, sektördeki tecrübesi ve çalıştığı eczanenin konumu, kategorisi, anlaşmalı olduğu sigorta kurumu, faaliyet süresi, günlük ortalama reçeteleme sayısı, günlük ortalama reçetesiz ilaç satış sayısı ve çalışan sayısı ile ilişkili faktörlerde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler Reçetesiz ilaç, Eczacılık, Pazarlama