Huzurevlerinde yaşlılara sunulan beslenme hizmetlerinin değerlendirilmesi ve yaşlıların beslenme durumlarının saptanması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK ONGAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, huzurevlerinde yaşlılara sunulan beslenme hizmetlerinin değerlendirilmesi ve yaşlıların beslenme durumlarının saptanması amacıyla yürütülmüştür. Türkiye genelinde istatistiksel NUTS 1 bölgelerinden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 25 huzurevinde beslenme hizmetleri, besin güvenliği uygulamaları değerlendirilmiş, mutfak personelinin hijyen algısı, huzurevlerinden alınan salata örneklerinin mikrobiyolojik kalitesi araştırılmıştır. Huzurevlerinde kalan yaşlıların besin tüketimleri, antropometrik ölçümleri alınmış, Mini Nütrisyonel Değerlendirmeleri (MNA) yapılmış, beslenme hizmetlerinden memnuniyet durumları incelenmiştir. Yaşlılar için Huzurevlerinde Besin ve Beslenme Bakım Göstergeleri Kontrol Listesindeki göstergelerin %65.11±10.53'üne uyum sağlandığı, 22 huzurevinde (%88.0) uyum düzeyinin %80'den düşük olduğu bulunmuştur. Diyetisyen çalışan huzurevlerinde beslenme hizmetleri daha iyidir. Huzurevlerinin besin güvenliği uygulamaları puanı 66.84±7.96'dır. Personelin hijyen algısı puanının 154.46±12.74, en düşük algının personel hijyeniyle ilgili olduğu, el hijyeni sağlama kurallarına uyulmadığı belirlenmiştir. Salata örneklerinin tamamında TMAB, %88.0'inde koliform, %44.0'ünde S aureus, %12.0'sinde E coli saptanırken, hiçbir örnekte E coli O157:H7 ve Salmonella spp. izole edilmemiştir. Yaşlıların beden kütle indeksi (BKİ); erkeklerde 26.59±4.58 kg/m2, kadınlarda 30.07±6.32 kg/m2'dir. Erkek ve kadınların bel çevresi; 98.90±1.33 cm ve 100.62±1.34 cm'dir. Yaşlıların çoğu BKİ'ne göre hafif şişman, bel çevresine göre metabolik hastalıklar açısından riskli gruptadır. Erkeklerin çoğunun (%47.2) üst orta kol çevresi 5. persentilin altındadır. MNA'ya göre yaşlıların %49.1'inde malnütrisyon riski olup, %6.7'si malnütrisyonludur. MNA puanı erkeklerde, kadınlardan daha yüksektir (sırasıyla; 23.27±3.58, 21.57±3.63) (p<0.001). Yaşlıların kalsiyum ve magnezyum tüketimlerinin, gereksinmelerine göre yetersiz olduğu saptanmıştır. Yaşlılar beslenme hizmetlerinden genel olarak memnundur. Huzurevlerinin beslenme hizmetlerinin ve besin güvenliği uygulamalarının iyileştirilmesi, personelin düzenli eğitilmesi, huzurevlerinde servis edilen salataların mikrobiyolojik kalitesinin arttırılması, malnütrisyonun önlenmesi için huzurevlerinde yaşlıların beslenme durumlarının düzenli olarak taranması gerektiği sonucuna varılmıştır.