Mühendislik mesleğinin profesyonelleşme düzeyi ve mühendisler için Y teorisi varsayımlarının geçerliliği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ BİLGİNOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA KILIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumsal iş bölümünde önemli bir rolü olan meslekler ve bu mesleklere mensup doktorlar veya hukukçular gibi profesyoneller, sahip oldukları mesleki bilgi ve uzmanlık sayesinde diğer çalışanlardan büyük ölçüde farklılaşmış bir grup olarak değerlendirilmektedir. Bu farklılık, profesyonellerin gerek karar alma aşamasında sahip oldukları özerklikten gerekse de toplum içinde sahip oldukları saygınlıktan ve aldıkları göreceli olarak yüksek ücretlerden kolaylıkla görülebilmektedir. Bu nedenle profesyonellerin yönetiminde genellikle McGregor?un (1960) Y Teorisi varsayımları doğrultusunda hareket edilmesi tercih edilmektedir. Buna karşın günümüzde etkilerini giderek daha fazla hissettiren kapitalizm ve globalleşme olguları nedeniyle profesyonellerin, bu ayrıcalıklara sahip olmalarını sağlayan özerklik, toplumun diğer kesimleri tarafından ulaşılamayan bir uzmanlık bilgisine sahip olma ve etik kurallara bağlılık benzeri birçok özellik açısından sıkıntı yaşadıkları da bir gerçektir. Bunlar hem profesyoneller hem de toplum için birçok olumsuz sonuç ortaya çıkmasına da sebep olmaktadır. Örneğin büyük hastanelerde sıradan bir çalışan gibi istihdam edilmeye başlayan doktorlar, hissettikleri performans kaygısı ile etik kuralları ikinci plana iterlerse birçok kişi hayatını kaybedebilir veya ciddi sağlık problemleri yaşanabilir. Benzer şekilde gerek depremler sonrasındaki can kayıpları gerekse de çeşitli ürünlerin üretimi sırasında oluşan hataların toplumu ciddi olarak etkilemesi nedeniyle, günümüzdeki yaşam standartlarının oluşturulmasındaki en önemli faaliyetlerden biri olan mühendisliğin profesyonelleşme düzeyi ve mühendislerin yönetimi açısından Y Teorisi varsayımlarının geçerliliği de önemli tartışma konuları haline gelmiştir. Oluşturulan araştırma modeli doğrultusunda, mühendisliğin profesyonelleşme düzeyi ve mühendisler için Y Teorisi varsayımlarının geçerliliği, mühendislerden oluşan bir örneklem üzerinde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda mühendislerin yarı-profesyonel olarak kabul edilmeleri gerektiği ve mühendisler için profesyonelleşme düzeyi ile Y Teorisi varsayımlarının geçerliliği arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.