Zonguldak ili, Filyos beldesi, Tios Akropolü Kilise A yapısı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DURMUŞ GÜR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA SACİT PEKAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zonguldak İli'nin 30 km. kuzeydoğusunda, Çaycuma İlçesinin 21 km. kuzeyinde, Filyos sınırlarında Tios Antik Kenti'nin Akropolü'nde yer alan Kilise A Yapısı, Parekklesion ve Ek Mekanları çalışmanın konusunu oluşturmaktadır . Araştırmanın amacı, günümüzde büyük ölçüde yıkılmış (temel seviyesinde, 0.-1.50 m.) Tios Akropolü Kilise A Yapısı, Parekklesion ve Ek Mekanları'nı, plan özellikleri, duvar resimleri, küçük buluntuları açısından incelemek, belgelemek, yapıya ilişkin sorunları ortaya koymak ve bunlara çözüm önerileri getirmektir. 2008–2012 yılları arasında, kilise alanı ve çevresinde gerçekleştirilen yüzey araştırmaları ve kazı çalışmalarında yapının plan tipi, inşa malzemesi-tekniği ve ek mekanlarına ait 2006–2014 tarihleri arasında gerçekleştirilen arkeolojik incelemeler doğrultusunda üç evre tespit edilmiştir. 2006–2012 tarihleri arasında gerçekleştirilen Arkeolojik incelemeler Prof. Dr. Sümer Atasoy başkanlığında ve Karadeniz Ereğli Müze Müdürlüğü denetiminde gerçekleştirilmiştir . 2012–2015 tarihleri arasındaki Arkeolojik incelemeler ise Yrd. Doç. Dr. Şahin Yıldırım'ın bilimsel danışmanlığında sürdürülmüştür. 2008-2009 tarihlerinde, kilise ve ek mekanları üzerinde gerçekleştirilen çalışmalar Yrd. Doç. Dr. Özkan Ertuğrul, 2010–2015 tarihleri arasındaki çalışmalar ise Arş. Gör. Durmuş Gür kontrolünde yapılmıştır. Birinci evre yapısı, 9.–10. yüzyıllara tarihlendirilen, doğu–batı doğrultusunda tek nefli bazilikal planlı kilisedir. İkinci evre yapısı, 10.-12. yüzyıllara tarihlendirilen tek nefli bazilikal planlı kilisedir ve bu dönemde yapının güneyine doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı bir parekklesion eklenmiştir. 12.–14. yüzyıl arasına tarihlendirilen üçüncü evrede ise kilisenin güneyine iki ve güneydoğusuna bir olmak üzere üç ek mekan ilave edilmiştir. Tios Akropolü Kilise A Yapısı'nın ayrıntılı bir şekilde rölöve çalışması, yapının planı, kesitleri, cephe ve duvar resimlerinin çizimleri yapılmış, günümüzdeki durumu fotoğraflarla belgelenmiş ve iskeletlerin laboratuar incelemeleri gerçekleştirilmiştir. Restitüsyon önerileri, 20. yüzyılda yapılan araştırmalar ve günümüze gelebilen benzer örneklerin yardımıyla yapılmıştır. Anahtar Sözcükler Paphlagonia, Zonguldak, Filyos, Tieion, Tios, Bizans, Kilise A Yapısı