Prunus mahaleb L. tohumları ve yağı üzerinde farmakognozi araştırmalar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakognozi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: OSAMA ALSHEHRI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ARİF AHMET BAŞARAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tıbbi bitkiler tüm dünyada tedavi edici özelliklerine bağlı olarak değer kazanmaktadır. Bu bitkiler arasında bulunan Prunus mahaleb L. (syn. Cerasus mahaleb L. Mill.) mahlep, mehlep, idris agac, pis agac olarak bilinmekte olup yağının tıbbi ve endüstriyel olarak önemli bir yeri vardır. Bu çalışmada meyvaları toplama ve tohumları elde etmek için kullanılan basamaklar yerinde incelenerek kayıt altına alınmıştır. Prunus mahaleb L. tohumları ile yapılan beslenme değerleri deneysel sonuçlarına göre karbohidrat (% 32.36), yağ (% 31.80), protein (% 27.70), kül (% 4.50) ve nem (% 3.64) olarak bulunmuştur. Antimikrobiyal aktivite deneyi (E.coli ATCC 25922, E. faecalis ATCC 29212, S. aureus ATCC 29213) bakterileri ve (C. albicans ATCC 90028, C. krusei ATCC 6258, C. parapsilosis ATCC 90018) mantar suşları denenerek mikro dilusyon yöntemiyle yapılmış ancak istatistiksel belirgin sonuçlar elde edilmemiştir. In vitro sitotoksisite deneyi tohumların güvenilir ve toksik etkinin doza bağlı olduğu tespit edilmiştir. Yağ asitleri aşağıdaki gibi bulunmuştur. Yapısı tayin edilen major yağ asitleri ve miktarları GC ve GC-MS yöntemiyle bulunmuştur. Buna göre Prunus mahaleb tohumları ana yağ asitleri olarak oleik (%34.5), linoleik (%31.0) ve α-eleostearik (%24.0) taşımaktadır ve doymuş doymamış yağ asit miktarları arasındaki oran tedavi ve besleyici yönden değerlidir. Anahtar kelimleri: Prunus mahaleb, tohum, yağ, beslenme değeri, yağ asitler, sitotoksisite, antimikrobiyel aktivite.