Creativity in translation: Analysis of Turkish translations of wordplays, symbols and codes in Dan Brown's books
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: TUĞÇE ELİF TAŞDAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ASALET ERTEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Popüler edebiyat, son yıllarda, dünya genelinde artan bir talep ve ilgiyle karşılanmaktadır. Popüler eserlere yönelik bu eğilim, söz konusu kitapların çeviri sürecine ilişkin farklı çalışmaların yürütülmesine zemin hazırlamıştır. Ancak, popüler edebiyatın değeri konusundaki önyargılar, bu alanda yapılan çalışmaların kapsamını ve sayısını sınırlandırmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma, popüler edebiyat çevirilerinin alt türlere özgü daha kısıtlı bir çerçeveden incelenmesine yönelik ihtiyacı vurgulamayı amaçlayarak Dan Brown'un dünyaca tanınmış popüler gerilim romanlarında yer alan kaynak dile özgü kullanımların Türkçe çevirilerini incelemektedir. Bu sebeple, Brown'un Dijital Kale, Melekler ve Şeytanlar, Da Vinci Şifresi, Kayıp Sembol ve Cehennem adlı eserlerinden seçilen kelime oyunu, şifre ve sembol örnekleri; çeviride yaratıcılık kavramı ve Venuti'nin görünürlük/görünmezlik yaklaşımı çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu çalışma yoluyla, yukarıda bahsedilen eserlerin çevirmenlerinin genellikle yaratıcı ve görünmez çeviri yöntemlerini benimsedikleri ve bu tür uygulamaların eser içeriğini ve yapısını olumsuz etkileyebileceği durumlarda metin dışı ögelerden faydalandıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak, çevirmenlerin mümkün olduğunca yaratıcı ve görünmez çeviri stratejileri uygulayarak, yazarın tarzına ve tercihlerine müdahalede bulunmadan akıcı çeviriler üretmeyi başardıkları görülmüştür. Buna bağlı olarak, yaratıcılığın ve görünmezliğin popüler edebiyat ürünlerinde etkili bir çeviri yöntemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.