Türk obez hastalarında DRD4, DAT1, MAOA ve 5-HTT gen polimorfizmlerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA UZUN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HATİCE MERGEN
Özet:Obezite günümüzde dünya genelinde oldukça sık gözlenen ve başta çevresel, metabolik, psikolojik, genetik, sosyolojik faktörler olmak üzere farklı sebepler ile oluşabilen bir hastalıktır. Günümüzde obezitenin genetik temelleri üzerine pek çok çalışma yapılmış ve çok sayıda genin bu hastalığın oluşumunda etkisi gösterilmiştir.Bu tez çalışmasının amacı, DRD4, 5-HTT, DAT1 ve MAOA genlerinde bulunan VNTR polimorfizmlerinin obezite ile ilişkisinin araştırılmasıdır. Bu amaçla DRD4 genin 3.ekzonu, 5-HTT geninin 2.intronu, DAT 1 geninin 3'UTR bölgesi ve MAOA geninin ise promotor bölgesinde bulunan VNTR polimorfizmlerinin saptanması için, 234 obez birey ve 148 kişilik kontrol grubu bireyinden alınan periferal kan örneğinden polimeraz zincir reaksiyonu analizi yapılmıştır.Polimeraz zincir reaksiyonu sonucunda her bir gen için, farklı tekrarlardan oluşan alel tipleri belirlenmiştir. Hasta ve kontrol gruplarında tipleri frekansları belirlenen bu aleller için ki-kare ve ANOVA istatistiksel analizleri yapılmıştır. Ki-kare analizleri sonucunda tespit edilen alellerin obez bireyler ile kontrol grubu arasındaki dağılımının anlamsız olduğu bulunmuştur. PZR çalışması ile belirlenen genlerdeki farklı VNTR genotipleri ile bireylerin çeşitli fenotipik özellikleri karşılaştırılmıştır. Genotipler ile VKİ ortalamalarının karşılaştırıldığı testte, DRD4 genindeki VNTR genotiplerinin VKİ üzerine etkisi anlamlı (p=0.04), DAT 1 ve 5-HTT genlerinde ise anlamsız çıkmıştır. Yüksek frekansta görülen genotipler ile VKİ ortalamalarının karşılaştırılması sonucunda da DRD4 geninde tespit edilen alellerin VKİ değerlerine etkisi anlamlı iken (p=0.019), DAT 1 ve 5-HTT genlerinde anlamsız çıkmıştır. ANOVA yöntemine göre yapılan son analizde morbid obez ve obez sınıfındaki bireylerin genotipleri ile VKİ değerleri karşılaştırılmıştır. Bunun sonucunda da DRD4 geninde genotiplerin VKİ değerlerine istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olduğu belirlenmiş, DAT 1 ve 5-HTT genleri için ise sonuç anlamsız bulunmuştur. MAOA geninin promotor bögesinde bulunan VNTR polimorfizmi ile obezite arasındaki ilişki belirlenememiştir.Tez çalışması sonucunda DRD4 geninde bulunan VNTR genotiplerinin çeşitli fenotipik koşullarla birlikte anlamlı etkisi olduğu doğrulanırken, DAT 1 ve 5-HTT genlerinde bu etki bulunamamıştır.