Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Spor Bilimleri ve Teknolojisi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAYLAN AYTAÇ
Danışman: Ayşe Kin İşler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, aktivasyon sonrası potansiyasyonun (ASP) yön değiştirme performansına etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya düzenli olarak kuvvet antrenmanı yapan 18 erkek takım sporcusu gönüllü olarak katılmıştır. Tüm katılımcılar ASP ve Kontrol uygulaması olarak rastgele sırayla ve uygulamalar arasında en az 48 saat olacak şekilde yön değiştirme testlerinden 505 testine ve T-testine katılmıştır. Bu doğrultuda araştırma toplam 6 aşamadan oluşmuştur. İlk aşamada antropometrik ölçümler ile DXA ölçümleri alınırken, ikinci aşamada katılımcıların skuat egzersizinde 1 tekrar maksimumları (1 TM) belirlenmiştir. Geriye kalan 4 aşamada ise katılımcılar farklı günlerde ASP veya Kontrol uygulaması ile iki ayrı yön değiştirme testine katılmıştır. ASP uygulaması 1 TM'nin %90'ında, 3 set ve 3 tekrar skuat egzersizi olarak uygulanırken, kontrol uygulamasında katılımcılar bu zamanı pasif olarak dinlenerek geçirmiştir. ASP veya Kontrol uygulamasından sonra 15. saniye, 2., 4., 8., 12., ve 15. dakikalarda katılımcıların 505 ve T-testi ile yön değiştirme performansları belirlenmiştir. ASP uygulaması olmaksızın standart ısınmadan sonra (Kontrol) ve ASP uygulandıktan sonra 6 farklı zamanda ölçülen yön değiştirme performansı üzerine ASP etkisi ve zamana bağlı değişim 2x6 (Uygulama x Zaman) Tekrarlı Ölçümlerde Çift Yönlü ANOVA ile test edilmiştir. Zamana bağlı değişimde F istatistiği anlamlı çıktığında farkın hangi ölçümlerden kaynaklandığı Bonferroni Post Hoc testi ile belirlenmiştir. Ayrıca ASP'nin yön değiştirme performansına etkisi bireysel düzeyde de En Küçük Gerçek Fark değerleri hesaplanarak incelenmiştir. 505 testi ölçümlerinde Uygulama etkisinin (F(1,17)=0,563; p=0,463; η2=0,032), Zaman etkisinin (F(5,85)=2,701; p=0,69; η2=0,510) ve Uygulama x Zaman etkileşiminin (F(5,85)=1,571; p=0,236; η2=0,377) istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. T-testi'nde ise Uygulama etkisinin (F(1,17)=1,322; p=0,266; η2=0,072) istatistiksel olarak anlamlı olmadığı, ancak Zaman etkisi (F(5,13)=9,178; p=0,001; η2=0,779) ile Uygulama x Zaman etkileşiminin (F(5,13)=6,749; p=0,003; η2=0,722) istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Zaman etkisinin 15. sn T-test performansının diğer tüm zamanlardan, 2. dk'daki T-testi performansının ise 12. ve 15. dk'lardan daha yavaş olmasından kaynaklandığı görülmüştür (p<0,05). Anlamlı Uygulama x Zaman etkileşimi ise ASP uygulaması sonrası 15. sn'deki T-test performansının kontrol ölçümünden daha yavaş olmasından kaynaklanmıştır (p<0,05). Her iki yön değiştirme testinin bireysel sonuçları incelendiğinde katılımcıların büyük çoğunluğunda 1TM'nin %90'ında 3x3 set olarak uygulanan skuat egzersizi sonrasında bir ASP etkisi oluşmadığı görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışmanın bulguları ASP etkisini ortaya çıkarabilmek için uygulanan önkondisyonlanma egzersizinin (1TM'nin %90'ında 3x3 set skuat) 505 testi yön değiştirme performansına bir etkisi olmadığını gösterirken, T-testinde bir potansiyasyon etkisinden çok yorgunluk etkisine neden olduğunu göstermiştir.