Parkinson hastalarında AKTİVLİM ölçeğinin psikometrik özelliklerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA MADAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SİBEL AKSU YILDIRIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı AKTİVLİM ölçeğinin Parkinson hastalarının aktivite limitasyonlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçüp ölçmediğini, değişimlere duyarlı olup olmadığını araştırmaktır. Çalışma Parkinson hastalığı tanısı konulmuş ev egzersizi verilmek üzere veya fizyoterapi için yönlendirilmiş, gönüllü hastalarla gerçekleştirildi. Günlük yaşam aktivitelerini etkileyecek ortopedik herhangi bir problemi olmayan, hastalığın evresi Modifiye Hoehn ve Yahr skalasında Evre 4 ve daha düşük evrelerde yer alan, Parkinson dışında ciddi herhangi bir nörolojik hastalığı bulunmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 35-95 yaş aralığında 94 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar ilk önce hem AKTİVLİM hem de UPDRS ile, 2 hafta sonra sadece AKTİVLİM ile, 8 hafta sonra ise her iki ölçek ile aynı fizyoterapist tarafından değerlendirildi. İlk değerlendirmeden sonra ev egzersiz programı verildi. Elde edilen verilerle AKTİVLİM ölçeğinin Parkinson hastalarında iç tutarlılık, test tekrar test güvenirliği, kapsam geçerliği (UPDRS-GYA ile karşılaştırarak), yapı geçerliği ve duyarlılığı araştırıldı. AKTİVLİM Parkinson Hastalarında aktivite limitasyonlarının ölçülmesinde yüksek derecede güvenilir ve geçerli bir ölçek olduğu belirlendi (ICC=0.998, Cronbach α=0.938, Kapsam geçerliliği rs= -0.719). Buna karşın Aktivite limitasyonlarındaki değişimi referans kabul ettiğimiz UPDRS-GYA puanındaki değişimle uyumlu şekilde tahmin edemedi. Ancak elde edilen aktivite limitasyonu değişim düzeyleri çok düşük olduğu için (UPDRS-GYA Cohen's d=0.07), ileriki çalışmalarda UPDRS-GYA alt bölümünde klinik olarak anlamlı etki büyüklüğü elde edilerek AKTİVLİM ölçeği duyarlılığının tekrar araştırılması gerekir. AKTİVLİM ölçeğinin Türkçe'ye çevrilen 18 maddelik yapısında yer alan "Klozete Oturmak" maddesi ülkemizin yaşam şekli ve mimari yapısıyla uyumsuzluk göstermektedir, daha uygun çeviri ile ölçekte tutulması gerekir. "Küvetten Dışarı çıkmak" maddesi toplumsal adaptasyon için benzer zorlukta bir madde ile yer değiştirilebilir.