Köşk Höyük Ortaçağ insanlarının antropolojik analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antropoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİHA MELİS KORUYUCU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖMÜR DİLEK ERDAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma kapsamında, Niğde'nin Bor ilçesi sınırları içinde yer alan Köşk Höyük'te gerçekleştirilen arkeolojik kazılardan ele geçen ve 13. yüzyıla tarihlendirilen insan iskelet kalıntıları incelenmektedir. Köşk Höyük Ortaçağ topluluğunun demografik ve patolojik yapısının belirlenerek çağdaşı diğer topluluklarla karşılaştırılması, söz konusu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Toplamda 187 birey ve 2981 kadar izole kemik biyolojik antropolojinin bakış açısıyla incelenmiş, izole kemikler demografik analize dahil edilemese de patolojik açıdan ele alınmış ve topluluğun yaşam biçimi belirlenmeye çalışılmıştır.187 bireyden 98'inin bebek ve çocuk, 58'inin erkek, 30'unun kadın olduğu saptanmış, bir bireyin ise yaşı ve cinsiyeti belirlenememiştir. Erişkinlerdeki genel yaş ortalaması 37,4 olup kadınlarda 38,4; erkeklerde ise 36,8 yıldır. Yaşamın ilk beş yılında gözlenen sık ölümlere (%34,7) ek olarak, erkeklerdeki en yoğun ölümler 35-40, kadınlardaki ise 25-30 yaşları arasında gerçekleşmiştir.Topluluktaki kafatası travması sıklığı %9,5; gövde travması sıklığı ise %17,5'tir. İki çocukta tespit edilen perimortem travmalar dışındaki tüm kafatası ve gövde yaralanmalarının iyileştiği saptanmıştır. Omurlarda %77,9 olan osteoartrit sıklığına benzer şekilde, eklemlerdeki osteoartrit sıklığı %71,2'dir. Hem omurlar hem de eklemlerdeki osteoartrit sıklığı ve derecesinin yaşla birlikte artış gösterdiği belirlenmiştir. Enfeksiyonel hastalıklar açısından da ele alınan toplulukta sıklığın %47,3 olduğu tespit edilmiş, enfeksiyonlardan en çok etkilenen yaş grubunun bebek (%77,1) ve çocuklar (%65,7) olduğu görülmüştür. Topluluk metabolik hastalıklar açısından da incelenmiş, anemiyle ilişkilendirilen lezyonlar olan porotic hyperostosis sıklığının %12, cribra orbitalia sıklığının ise %36,7 olduğu tespit edilmiştir. Erişkin bireylerde C ve D vitamini eksikliği gözlemlenmezken bebek ve çocuklardaki sıklıklar sırasıyla %7,1 ve %15,4 olarak hesaplanmıştır.Sonuç olarak, yüksek bebek ve çocuk ölümlülüğü, enfeksiyonel hastalık sıklığının yüksek oluşu, lezyonların her yaş/cinsiyet grubunu etkilemesi ve osteoartritin genç yaşlardan itibaren görülmeye başlanması gibi verilerden hareketle, Köşk Höyük Ortaçağ topluluğunun düşük sosyoekonomik yapıya sahip bir köy topluluğu olduğu düşünülmektedir.