Research Information System
Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi (Online), vol.8, no.2, pp.701-727, 2025 (TRDizin)
The ecological footprint is considered an important indicator of sustainability. The aim of the current study was to determine the ecological footprint awareness of parents of 36–72-month-old children attending preschool education and their practices affecting the ecological footprint. In this study, explanatory sequential design from mixed research methods was used. In the quantitative part of the study, the screening model was used, and in the qualitative part, the phenomenological design was used. The sample of the study consists of 174 parents selected through convenience sampling method. Quantitative data were collected using the “Ecological Footprint Awareness Scale” and analyzed using the independent samples t-test and Kruskal-Wallis H test. Qualitative data were collected through semi structured interviews with 20 parents included in the sample. Descriptive and content analysis techniques were used together in the analysis of qualitative data. Quantitative findings showed that parents' ecological footprint awareness was high and did not differ according to gender, age and educational status variables. The results regarding the sub-dimensions of the scale showed that parents had the highest awareness in the energy field and the lowest awareness in the food field, and age was found to create a significant difference in the energy dimension. Qualitative findings showed that parents were unfamiliar with the concept of ecological footprint, that economic concerns rather than ecological concerns are the determining factors in parents' energy and water saving practices, and that they encounter some obstacles that affect their sustainable practices in waste management and transportation.
Ekolojik ayak izi, bireylerin doğal kaynak tüketimini ve çevreye etkisini ölçen bir sürdürülebilirlik göstergesidir. Mevcut araştırmada, okul öncesi eğitime devam eden 36-72 aylık çocukları olan ebeveynlerin ekolojik ayak izi farkındalıklarını ve ekolojik ayak izine etki eden uygulamalarını belirlemek amaçlanmıştır. Bu çalışmada karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmış; bu kapsamda, önce nicel veriler toplanıp analiz edilmiş, ardından elde edilen bulguları derinlemesine açıklamak amacıyla nitel verilerle araştırma süreci zenginleştirilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde tarama modeli, nitel bölümünde ise olgu bilim deseni kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcıları uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 174 ebeveynden oluşmaktadır. Nicel veriler, “Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği” kullanılarak toplanmış, bağımsız örneklem t-testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise örnekleme dahil olan 20 ebeveyn ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ile toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analiz teknikleri birlikte kullanılmıştır. Nicel bulgular, ebeveynlerin ekolojik ayak izi farkındalıklarının yüksek olduğunu ve cinsiyet, yaş ve öğrenim durumu değişkenlerine göre farklılaşmadığını göstermiştir. Ölçeğin alt boyutlarına ilişkin sonuçlar ise ebeveynlerin en yüksek farkındalığa enerji alanında, en düşük farkındalığa ise gıda alanında sahip olduklarını ve yaş değişkeninin enerji alanında anlamlı bir fark yarattığını göstermiştir. Nitel bulgular, ebeveynlerin ekolojik ayak izi kavramını bilmediğini, ebeveynlerin enerji ve su tasarrufuna yönelik uygulamalarında ekolojik endişelerden ziyade ekonomik kaygılarının belirleyici olduğunu, atık yönetimi ve ulaşım alanında sürdürülebilir uygulamalarını etkileyen bazı engeller ile karşılaştıklarını göstermiştir.