Purpose – Dupont analysis is an analysis technique that shows the relationship between multiple ratios on the active return and the equity return of a company. In this study, the aim is to reveal the effects of the variables affecting the financial performance of a company on the Active Return and the Equity Return on a visual basis with the parts that make up the whole, and to see the effect of each variable on the whole and to determine which elements should be given weight in order to increase profitability, through the Dupont analysis technique and structural equation model. Design/methodology/approach – To measure financial performance, a path analysis was performed using the structural equation model using the DuPont technique and the Smart PLS 4.0 program. The relationships between both observed and latent variables were revealed with the newly developed variance-based partial least squares (PLS) structural equation model (Structural Equation Modeling-SEM), which is shown among the second generation analysis techniques and can better estimate the complex relationships in the model. Findings – As a result of the path analysis conducted with the structural equation model, it is predicted that the receivables turnover rate has a more positive effect on ROA for Aselsan company than the net profit margin and that the company can contribute more to its profitability performance by taking precautions and measures to increase the receivables turnover rate. In addition, the financial leverage policy followed by Aselsan company has a positive effect on ROE and the fact that the asset turnover rate has a greater effect on ROA can increase its profitability performance even more if the company gives more weight to this ratio. Discussion – In the path analysis conducted with the structural equation model, it is assumed that the data belonging to the observed and latent variables emerge in the same time period. The structural equation model does not include the time variable in the model. For this study, the analysis was conducted assuming that all data emerge in the same time period.
Amaç – Dupont analizi işletmenin aktif karlılığı ve özsermaye karlılığı üzerindeki birden çok oranın birbirleriyle olan ilişkisini bir arada gösteren bir analiz tekniğidir. Bu çalışmada Dupont analiz tekniği ile yapısal eşitlik modeli üzerinden bir işletmenin finansal performansını etkileyen değişkenlerin Aktif Karlılığı ve Özsermaye Karlılığı üzerindeki etkisinin bütünü oluşturan parçalarla birlikte görsel bir zemin üzerinde ortaya çıkartılıp her bir değişkenin bütüne yaptığı etkinin görülmesi ve karlılığın artırılabilmesi için hangi unsurlara ağırlık vermesi gerektiğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Yöntem – Finansal performansı ölçmek için DuPont tekniği ile Smart PLS 4.0 programı aracılığıyla yapısal eşitlik modeli kullanılarak yol analizi yapılmıştır. İkinci nesil analiz teknikleri arasında gösterilen yeni geliştirilmiş ve modeldeki karmaşık ilişkileri daha iyi tahmin edebilen varyans tabanlı kısmi en küçük kareler (PLS) yapısal eşitlik modeli (Structural Equation Modeling-SEM) ile hem gözlenen hem de örtük değişkenlerin aralarındaki ilişkilerin ortaya çıkartılmıştır. Bulgular – Yapısal eşitlik modeli ile yapılan yol analizi sonucunda Aselsan A.Ş. için ROA üzerinde alacak devir hızının net kar marjına göre daha fazla pozitif etki sağladığı ve işletmenin alacak devir hızını artıracak önlem ve tedbirler almak suretiyle karlılık performansına daha fazla katkı sağlayabileceği öngörülmektedir. Ayrıca Aselsan A.Ş.’nin izlediği finansal kaldıraç politikasının ROE üzerinde pozitif etki yaratmakta ve ROA üzerinde varlık devir hızının etkisinin daha fazla olması, işletmenin bu rasyoya daha fazla ağırlık vermesi ile karlılık performansını daha da fazla artabilecektir. Tartışma – Yapısal eşitlik modeli ile yapılan yol analizinde gözlenen ve gizil değişkene ait verilerin aynı zaman diliminde ortaya çıktığı varsayılmaktadır. Yapısal eşitlik modeli zaman değişkenini modele katmamaktadır. Bu çalışma için de bütün verilerin aynı zaman diliminde ortaya çıktığı varsayımı kabul ederek analiz yapılmıştır.
