Alice Çeviri Diyarında: Kültürel Motifler Açısından Karşılaştırmalı Bir Çeviri Eleştirisi


Kumcu A.

Çeviribilim ve Uygulamaları, ss.123-144, 2008 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Basım Tarihi: 2008
  • Dergi Adı: Çeviribilim ve Uygulamaları
  • Sayfa Sayıları: ss.123-144

Özet

Yazın çevirisi pek çok bakımdan engebelerle dolu, hatta ütopikbir edimdir. Kültürlere özgü motifler ise bu edimi güçleştiren unsurların başında gelmektedir. Çocuk yazını söz konusu olduğunda kültürel algıları ve deneyimleri sınırlı olan hedef okuyucu için kültürel motifleri çevirmek bütünüyle karmaşık bir hal almaktadır. Hedef okuyucunun yalnızca çocuklar olmadığı, kaynak ve hedef metinler arasında uzamsal uzaklığın yanı sıra zamansal uzaklığın da bulunduğu durumlarda ise çevirmenlerin kültürel motiflere ilişkin seçimleri büyük önem kazanmaktadır. Bu çalışmada İngiliz yazar Charles Lutwidge Dodgson’ın (Lewis Carroll) Alice’s Adventures in Wonderlandadlı ünlü yapıtının Osman Çakmakçı ve Nihal Yeğinobalı tarafından dilimize aktarılmış çevirileri, metindeki kültürel motifler ve çevirmenlerin ortaya koyduğu çözümler ışığında incelenmiştir. Çalışmanın amacı, söz konusu yapıtı çocuk yazınının ötesindeki boyutlarda değerlendirmek, yapıtın çeviri bağlamındaki çok katmanlı yapısına ve metnin, söz gelimi sözcük oyunları vb. gibi diğer özelliklerinin arasında çoğu kez göz ardı edilen kültürel motiflerine dikkat çekmek ve çevirilerden seçilen örneklerle çevirmenlerin farklı çeviri stratejilerini tartışmaktır.