This study aims to reinterpret the architectural organization of Çatalhöyük—one of the most significant Neolithic settlements—within the context of modern art movements, namely Suprematism and Deconstructivism. With its streetless, contiguous settlement pattern and modular, geometric architectural planning, Çatalhöyük can be regarded not only as an archaeological site but also as an early example of abstract spatial thinking. In this regard, the study examines the formal and conceptual parallels between Çatalhöyük’s architectural structure and Suprematist art, while simultaneously proposing a Deconstructivist reading through the site’s temporal stratification and its continuous cycles of destruction and reconstruction.Suprematism, pioneered by Kazimir Malevich, offers an approach to abstraction grounded in non-objectivity, pure geometric forms, and principles of order in art. Deconstructivism, on the other hand, focuses on notions of construction–deconstruction, fragmentation, and re-fragmentation in architecture and art. Although these two approaches may initially appear contradictory, they provide a complementary framework for interpreting Çatalhöyük’s architectural logic. Within this theoretical framework, the study presents selected examples and interprets personal ceramic practices accordingly. In conclusion, this article reconsiders the architecture of Çatalhöyük within the framework of modern art theories, aiming to make visible the conceptual and practical potential of ceramic art as an interdisciplinary field of research, and to develop an original and holistic interpretation at the intersection of art, architecture, and archaeology.
Bu çalışma, Neolitik Dönem’in önemli yerleşim merkezlerinden biri olan Çatalhöyük’ün mimari düzenini Süprematizm ve Dekonstrüktivizm bağlamında yeniden yorumlamayı amaçlamaktadır. Bitişik nizamda inşa edilmiş yerleşim düzeni ve modüler geometrik plan anlayışıyla Çatalhöyük, yalnızca arkeolojik bir yerleşim alanı değil, aynı zamanda soyut mekânsal düşüncenin erken bir örneği olarak değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda çalışma, yerleşimin mimari organizasyonu ile Süprematist estetik arasındaki biçimsel ilişkileri ele almakta; zamansal katmanlılık ve yeniden inşa döngüsü üzerinden Dekonstrüktivist bir okuma önermektedir. Kazimir Malevich’in öncülüğünü yaptığı Süprematizm, sanatta nesnesizlik ve geometrik düzen temelli bir soyutlama anlayışı sunarken, Dekonstrüktivizm mimarlık ve sanatta parçalanma ve yeniden kurma süreçlerine odaklanmaktadır. Çalışmada bu kuramsal çerçeve doğrultusunda seçilen örnekler incelenmiş ve kişisel seramik uygulamaları üzerinden yorumlanmıştır. Sonuç olarak makale, Çatalhöyük mimarisini modern sanat kuramları çerçevesinde değerlendirerek seramik sanatının disiplinlerarası araştırma potansiyelini ortaya koymayı ve sanat, mimarlık ile arkeoloji arasında bütüncül bir yorum geliştirmeyi hedeflemektedir.
