THE MIRACULOUS BIRTH OF THE HERO IN THE TURKISH EPIC SAGA TRADITION


Karaosmanoğlu E. B., Mirzaoğlu F. G.

Folklor akademi dergisi (Online), vol.8, no.2, pp.374-391, 2025 (Peer-Reviewed Journal) identifier

Abstract

Culture is a broad concept that encompasses the values, norms, beliefs, language, traditions, art and other social practices of both society and the individual. This shapes individuals’ social relationships, creates social structure, and influences how individuals perceive the world. Culture also reflects the historical, economic and geographical context of society. Social culture consists of a set of practices and beliefs that individuals interact with and learn and adopt. In this context, culture is not only a legacy of a society's past, but also a dynamic structure; it constantly evolves and changes. In order to understand and analyze the culture of a society, epics function as a kind of cultural codes. In this sense, epics are not just entertaining stories, but deep texts that tell about the internal dynamics, historical memories and aspirations of the society. In addition, epics contribute to the consolidation of social identity and the spread of social norms and ideals. Therefore, epics are a mirror of culture and are narratives that most vividly reflect the society's worldview, beliefs, and dreams, understanding of heroism, social values and historical accumulation. Epics have great importance for nations, both culturally and historically. Epics are oral or written narratives that tell about the past, culture, lifestyle, heroism, values, beliefs and social structure of nations. Epics are an important tool in transferring important events and heroism that left a mark on the history of nations between generations. Epics are essentially the reflection and supporter of national identity and nation values. Epic heroes, the mythological story of the epic, the mythological symbols of the epic always reinforce a common history, identity and cultural memory. In this way, it ensures national unity and solidarity. It instills courage in its people, provides morale in difficult times, and shapes not only the present but also the future of societies. Therefore, every motif in the epics is a reflection of culture and a symbol of values. The hero is at the center of the epic and is the best example of a nation that is strong, brave, astute and just. It represents its nation and reflects its character. The hero's extraordinary powers and virtuous actions always symbolize high virtues. In addition to the beauty, sublimity and holiness of his temperament while he was alive, how he came into being, that is, the conditions under which he was born, is also extremely important. Just as he has unique qualities, his birth, that is, his way of coming into the world, must also be extraordinary and unique. Within the framework of our research, we saw that some of the epic heroes were born from light, earth and sky; mountain sea; They were born in extraordinary ways such as forest motifs, rock cults, being given good news by owners, being born from trees, being born from very old or dead mothers, being born from graves, caves and mines. In many epics, the motif of extraordinary birth has been accepted as a prerequisite for being a hero. Depending on the beliefs and lifestyle of the periods in which the epics were formed, this motif can appear in different ways. The hero's unusual birth foreshadowed his future successes. Human beings create extraordinary identities that are equipped to realize their ideals. It is believed that these people, who are imagined to be stronger and more successful than anyone else, come from a noble lineage. The divine symbolist attitude, that is, to be noble, to be different, to be auspicious, to find a cure, is continued in everything and everywhere that people consider sacred, even in the modern age. The extraordinary nature of the birth of heroes who were miraculously born as the hope of salvation for their society can be understood as an indication that the work they do will be different from people born with an ordinary birth. In the study, in line with these extraordinary events, the different “birth” and “coming into the world” ways of the heroes are discussed and classified by using epic text examples.
Kültür, hem toplumun hem de bireyin değerlerini, normlarını, inançlarını, dilini, geleneklerini, sanatını ve diğer sosyal pratiklerini kapsayan çok geniş bir şekilde kapsar. Bu, bireylerin toplumsal ilişkilerine yeni bir biçim verir, toplumsal yapıyı oluşturur ve bireylerin dünyayı nasıl algıladığını etkiler. Kültür, aynı zamanda toplumun tarihsel, ekonomik ve coğrafi bağlamını da yansıtır. Toplumsal kültür, bireylerin etkileşim içinde bulunduğu ve öğrenerek benimsediği bir dizi pratik ve inançtan oluşur. Bu bağlamda kültür, sadece bir toplumun geçmişine ait bir miras değil, aynı zamanda dinamik bir yapıdır; sürekli olarak evrilir ve değişir. Bir toplumun kültürünü anlamak ve çözümlemek için de destanlar, bir çeşit kültürel kodlar gibi işlev görür. Dolayısıyla, destanlar sadece eğlencelik hikâyeler değil, toplumun iç yapısını, tarihi hatıralarını ve özlemlerini anlatan derin metinlerdir. Ayrıca, destanlar toplumsal kimliğin pekişmesine, toplumsal normların ve ideallerin yayılmasına da katkıda bulunur. Dolayısıyla destanlar kültürün bir aynasıdır ve toplumun dünya görüşünü, inancını, hayallerini, kahramanlık anlayışını, toplumsal değerlerini ve tarihsel birikimini en canlı biçimde yansıtan anlatılardır. Uluslar için destanlar, hem kültürel hem de tarihsel anlamda büyük bir öneme sahiptir. Destanlar, milletlerin geçmişini, kültürünü, yaşam tarzını, kahramanlıklarını, değerlerini, inançlarını ve toplumsal yapısını anlatan sözlü ya da yazılı anlatılardır. Destanlar, ulusların geçmişinde iz bırakan, önemli olayları ve kahramanlıkları kuşaklar arası aktarımda önemli bir araçtır. Destanlar, asıl olarak ulusal kimliğin ve ulus değerlerinin yansıması ve destekleyicisidir. Destan kahramanları, destanın mitik simgelerini her daim kollektif bir kültür belleği ile pekiştirir. Bu sayede ulusal birlik ve beraberliği sağlar. Halkına cesaret aşılar, zor zamanlarda moral sağlar ve toplumların dün ve bugünü olduğu kadar geleceklerini de şekillendirir. Milletlerin destanlarında yer alan motifler ait oldukları milletin kültürünü en iyi şekilde yansıtma kabiliyetine sahiptir. Destanın merkezinde yer alan kahraman da milletinin gücünü, cesaretini, azmini ve adaletini çok etkili biçimde yansıtır. Milletini temsil eder ve milletinin karakterini tanıtır. Kahramanın olağanüstü güçleri, faziletli hareketleri her daim yüksek erdemleri simgeler. Onun yaşarken mizacının güzelliği, yüceliği, kutsiyetinin yanı sıra nasıl var olduğu yani hangi şartlarda dünyaya geldiği de son derece önemlidir. O, nasıl ki benzersiz vasıflara sahipse doğum, yani dünyaya gelme biçimi de olağanüstü ve benzersiz olmalıdır. Araştırmamız çerçevesinde gördük ki destan kahramanlarının bir kısmı ışıktan doğma, yer gök; dağ deniz; orman motifleri, kaya kültleri, iyeler tarafından müjdelenme, ağaçtan doğma, yaşı çok ileri olan veya ölen anneden doğma, mezardan, mağaradan, madenden doğma gibi olağanüstü biçimde dünyaya gelmişlerdir. Birçok destanda olağanüstü doğum motifi kahraman olmak için ön şart gibi kabul edilmiştir. Destanların teşekkül ettiği dönemlerdeki inanış ve yaşam tarzına bağlı olarak, bu motif farklı şekillerde karşımıza çıkabilmektedir. Kahramanın olağan dışı doğumu onun gelecekte göstereceği başarıların habercisi olmuştur. İnsanoğlu, ideallerini gerçekleştirebilecek donanıma sahip olağanüstü kimlikler yaratır. Bu çok güçlü karakterler aynı zamanda asil bir soydan gelmektedir. Bu asil soyun yansıması olan her tutum ve davranış hemen her dönemde kendini göstermektedir. Toplumunun kurtuluş̧ ümidi olarak mucizevî bir şekilde doğan kahramanların doğumlarındaki olağanüstülük, yaptıkları işlerin sıradan bir doğumla dünyaya gelen insanlardan farklı olacağının da bir göstergesi olarak anlaşılabilmektedir. Çalışmada, bu olağanüstülükler doğrultusunda kahramanların farklı “doğum”, “dünyaya geliş” şekilleri destan metin örneklerinden de faydalanılarak ele alınıp tasniflenmektedir.