Khalaj, still spoken by a small population in villages in Central Iran, differs in many ways from other Turkic languages in Iran. Under the influence of Persian, the official and prestigious language in Iran, this language’s social function gradually diminishes. As a result of this asymmetrical linguistic contact with Persian, in addition to its archaic features, Khalaj has copied many linguistic units from Persian. This paper focuses on tense sentences, which are a subtype of the adverbial clause. The data show that such sentences are encoded with different strategies in Khalaj. On the one hand, Khalaj follows the Turkic typology in the use of non-finite structures, and on the other hand, Khalaj copies the strategy in accordance with the Indo-European language typology. Adverbial-verb suffixes are used in Turkic-type temporal sentences in Khalaj. In such structures, suffixes and case suffixes are also important components of the strategy. The most common way to construct dependent clauses with tense function in Khalaj is the use of copy connectives. The examples presented in the study are based on the data obtained from field research. The study contributes to future research on the interaction between Turkic and Iranian languages.
İran’daki diğer Türk dillerinden birçok yönden farklılaşan Halaçça irili ufaklı köylerde küçük bir nüfus tarafından konuşulmaya devam etmektedir. Sosyal işlevi daralan bu dil, İran’daki resmî ve prestijli dil Farsçanın etkisi altındadır. Eskicil özelliklerinin yanında Farsçayla olan bu asimetrik dil ilişkisi nedeniyle Farsçadan birçok dilsel birim kopyalamıştır. Bu çalışma, belirteç cümlelerinin alt türü olan zaman cümlelerine odaklanmıştır. Veriler, bu tür cümlelerin Halaççada farklı stratejilerle kodlandığını göstermektedir. Halaçça hem Türkçe tipolojiyi takip ederek bitimsiz yapıları kullanırken hem de Hint-Avrupa dil tipolojisine uygun stratejiyi kopyalamıştır. Halaççadaki Türkçe tipi zaman cümlelerinde zarf-fiil ekleri devreye girer. Bu tür yapılarda son takılar ve durum ekleri de stratejinin önemli bileşenleridir. Halaççada zaman işlevli bağımlı cümle kurmanın en yaygın yolu ise kopya bağlayıcıların kullanılmasıdır. Çalışmada sunulan örnekler alan araştırmasından elde edilen verilere dayanmaktadır. Çalışma, Türk ve İran dilleri etkileşimi üzerine yapılacak araştırmalar için katkı sunmaktadır.
