Diagnosis, assessment, and intervention processes in primary progressive aphasia: A narrative review


Creative Commons License

TETİK E., Daşbaşı M., Parlak M. M., Köse A.

ANADOLU KLİNİĞİ TIP BİLİMLERİ DERGİSİ, vol.31, no.1, pp.172-189, 2026 (TRDizin) identifier

Abstract

Primary Progressive Aphasia (PPA) is defined by three different variants: non-fluent/agrammatic variant, semantic variant and logopenic variant. Each variant leads to the emergence of different characteristic language and speech features. This narrative review aims to present speech and lan- guage assessment methods and evidence-based intervention methods used in individuals with PPA. The narrative review method was used in this study. A literature review was conducted on speech and language assessment and interventions in individuals with PPA. In the evaluation of PPA, history taking, language assessment, use of differential diagnostic tools, cognitive-linguistic assessment, assessment of single word comprehension and person/object knowledge, assessment of motor speech and fluency, syntax, written language and cognitive communication skills are im- portant. Interventions include speech and language therapy, pharmacological interventions, cogni- tive rehabilitation, and supportive care. The speech and language therapy process is very important for PPA and may include restorative and compensatory therapy approaches for the identified disor- ders. In addition, alternative and supportive communication methods and Communication Partner Training approaches are used to support existing skills. This review shows that there are insuffici- ent assessment and therapy batteries for PPA in Turkey. In order to increase the effectiveness of intervention and ensure access to services for individuals with PPA, it is thought that it would be effective to raise awareness about the potential benefits of speech and language therapy for PPA and to develop evidence-based test batteries and intervention methods for the assessment and intervention of PPA.
Primer Progresif Afazi (PPA); akıcı olmayan/agramatik varyant; semantik varyant ve logopenik varyant olmak üzere üç farklı varyant ile tanımlanmaktadır. Her bir varyant birbirinden farklı karakteristik dil ve konuşma özelliklerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu anlatısal derleme ile PPA’lı bireylerde kullanılan dil ve konuşma değerlendirme yöntemlerinin ve kanıta dayalı müdahale yöntemlerinin sunulması amaçlanmıştır. Bu çalışmada geleneksel derleme yöntemi kullanılmıştır. PPA’lı bireylerde uygulanan dil-konuşma değerlendirme ve müdahalelerine ilişkin alan yazın taraması yapılmıştır. PPA’nın değerlendirilmesinde öykü alınması; dil değerlendirmesi; ayırıcı tanı araçlarının kullanılması; bilişsel-dilsel değerlendirme; tek sözcük anlama ve kişi/nesne bilgisinin değerlendirilmesi; motor konuşma ve akıcılığın değerlendirilmesi; sözdizimi; yazılı dil ve bilişsel iletişim becerilerinin değerlendirilmesi önemlidir. Müdahale süreçleri; dil ve konuşma terapisi; farmakolojik müdahaleler; bilişsel rehabilitasyon ve destekleyici bakım yaklaşımları ile yürütülmektedir. Dil ve konuşma terapisi süreci PPA’lı bireyler için oldukça önemli olup belirlenen bozukluklara yönelik onarıcı ve telafi edici terapi yaklaşımlarını içerebilmektedir. Ayrıca mevcut becerileri desteklemek için alternatif ve destekleyici iletişim yöntemleri ve İletişim Ortağı Eğitimi yaklaşımları kullanılabilmektedir. Yapılan inceleme; Türkiye’de PPA’ya yönelik değerlendirme ve terapi bataryalarının yetersiz olduğunu göstermektedir. Müdahale etkililiğinin artırılabilmesi ve bireylerin hizmete erişiminin sağlanabilmesi için PPA’ya yönelik dil ve konuşma terapisinin potansiyel faydası konusunda bilinçlendirme çalışmaları yapılması ve PPA’nın değerlendirilmesi ve müdahalesi için kanıta dayalı test bataryalarının ve müdahale yöntemlerinin geliştirilmesinin etkili olacağı düşünülmektedir.