Türkiye Fauna Koleksiyonlarının Envanteri: Dağılım, Sorunlar ve Yönetim Önerileri


İnnal D., Kabalak M.

vol.3, no.2, pp.108-115, 2025 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 3 Issue: 2
  • Publication Date: 2025
  • Page Numbers: pp.108-115
  • Hacettepe University Affiliated: Yes

Abstract

Biyoçeşitlilik koleksiyonları, canlı türlerinin ve yaşadıkları ekosistemlerin belgelenmesi, korunması ve bilimsel olarak incelenmesi açısından tarihsel bir öneme sahiptir. Bu koleksiyonlar yalnızca bilimsel araştırmalara kaynak sağlamakla kalmaz; aynı zamanda eğitim, ekoturizm ve kültürel farkındalık yaratma açısından da kritik rol oynar. Bu çalışma, Türkiye'deki fauna koleksiyonlarının mevcut durumunu, dağılımını ve işlevlerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ülkenin zengin biyolojik çeşitliliğine rağmen, bu koleksiyonların sistematik bir envanterinin bulunmaması önemli bir eksiklik oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 64 fauna koleksiyonu/müze merkezi tespit edilmiş olup, bunların %71,9'u üniversiteler bünyesinde yer almaktadır. Coğrafi dağılım incelendiğinde, koleksiyonların büyük ölçüde İstanbul (%17,2), Ankara (%12,5) ve İzmir (%7,8) gibi büyük şehirlerde yoğunlaştığı, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ise sayıca sınırlı kaldığı gözlemlenmiştir. Çalışmada, kurumlar arası entegrasyon eksikliği, dijitalleşme oranının düşüklüğü ve coğrafi dengesizlik gibi temel sorunlar tespit edilmiştir. Bu bağlamda, koleksiyonların ulusal bir veri tabanında entegrasyonu, kapasite geliştirme projeleri, teknik altyapının güçlendirilmesi ve çalışan sağlığı ile koleksiyon güvenliğine yönelik standartların oluşturulması önerilmektedir.