Çevresel kirleticilerin sağlık riski değerlendirmesi-literatür taraması


Gündem S., Genç Tokgöz D. D.

6th International Eurasian Conference on Science, Engineering and Technology , Ankara, Turkey, 25 - 27 June 2025, pp.358-367, (Full Text)

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.358-367
  • Hacettepe University Affiliated: Yes

Abstract

Health Risk Assessment (HRA) is a scientific approach used to determine and manage the potential effects of environmental pollutants on human health. This study explains health risk analysis in four stages: hazard identification, dose-response assessment, exposure assessment, and risk characterization. In the hazard identification stage, it’s determined whether a specific chemical substance harms human health. Doseresponse assessment aims to establish the effects of a particular exposure level on human health. Exposure assessment investigates how much and by what means people are exposed to environmental pollutants. Finally, in the risk characterization stage, the gathered data are combined to quantitatively determine health risks. In this study, a literature review was conducted for the health risk assessment of particulate matter (PM), a criterion air pollutant, emphasizing PM-related studies in the explanation of the aforementioned stages. The study also addressed factors such as uncertainties encountered in the risk assessment process, the models used, and data deficiencies. The literature review concluded that HRA is a crucial tool in shaping environmental policies and protecting public health, and that accurate and comprehensive analyses require the use of up-to-date data sources and advanced modeling techniques. 

Sağlık Riski Değerlendirmesi (SRD), çevresel kirleticilerin insan sağlığı üzerindeki olası etkilerini belirlemek ve bu riskleri yönetmek için kullanılan bilimsel bir yaklaşımdır. Bu çalışmada, sağlık riski analizi: tehlike tanımlama, doz-tepki değerlendirmesi, maruziyet değerlendirmesi ve risk karakterizasyonu olmak üzere dört aşamada açıklanmıştır. Tehlike tanımlama aşamasında, belirli bir kimyasal maddenin insan sağlığına zarar verip vermediği belirlenmektedir. Doz-tepki değerlendirmesi, belirli bir maruziyet seviyesinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini belirlemek için yapılmaktadır. Maruziyet değerlendirmesinde, insanların çevresel kirleticilere ne kadar ve hangi yollarla maruz kaldığı incelenmektedir. Son aşama olan risk karakterizasyonunda ise elde edilen veriler birleştirilerek sağlık riskleri niceliksel olarak belirlenmektedir. Bu çalışmada kriter hava kirleticilerinden olan partikül maddenin (PM) sağlık riski değerlendirmesi için lireratür taraması yapılmış ve yukarıda bahsedilen aşamaların açıklanmasında literatürde PM ile ilgili çalışmalara vurgu yapılmıştır. Çalışmada ayrıca risk değerlendirme sürecinde karşılaşılan belirsizlikler, kullanılan modeller ve veri eksiklikleri gibi faktörler de ele alınmıştır. Literatür taraması sonucunda, SRD’nin çevresel politikaların oluşturulmasında ve halk sağlığının korunmasında önemli bir araç olduğu, doğru ve kapsamlı analizlerin yapılabilmesi için güncel veri kaynakları ve gelişmiş modelleme tekniklerinin kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.