Being an Individual with Disabilities in the Career Development Process in Türkiye: A Phenomenological Study

Creative Commons License

ARSLAN A., ozer a.

Educational academic research (Online), no.60, pp.111-125, 2026 (TRDizin)

Abstract

This study aimed to explore the challenges faced by individuals with disabilities in their career development and the social-emotional learning skills required for career adaptability, based on their experiences. A phenomenological design was used, with a sample of 35 individuals (17 males, 18 females) selected via maximum variation sampling. Among the participants, 9 were high school students, 15 were university students, and 11 were public sector employees, with an average age of 23.1. The group included 19 individuals with visual impairments, four with hearing impairments, and 12 with physical disabilities. Semi-structured interviews were conducted both in person and online, using a form designed by the researchers. The data were analyzed with MAXQDA 12 software in two stages: first-cycle (in vivo coding) and second-cycle (pattern coding). Results showed that individuals with disabilities encounter various challenges in their career development, such as inadequate teaching methods, unequal opportunities, low self-esteem, prejudice, bullying, discrimination, and negative employer attitudes. Participants highlighted that social-emotional skills—self-awareness, self-regulation, relationship skills, and responsible decision-making— help them manage these challenges. In conclusion, the study emphasizes the difficulties individuals with disabilities face in their career paths and the importance of social-emotional learning skills for career adaptability, providing valuable insights into their career development.
Bu çalışma, bireylerin deneyimlerine dayalı olarak engelli bireylerin kariyer gelişim süreçlerinde karşılaştıkları güçlükleri ve kariyer uyumunu destekleyen sosyal-duygusal öğrenme becerilerini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada fenomenolojik desen kullanılmış ve maksimum çeşitlilik örneklemesi yoluyla seçilen 35 katılımcıdan (17 erkek, 18 kadın) oluşan bir örneklemle yürütülmüştür. Katılımcıların 9’u lise öğrencisi, 15’i üniversite öğrencisi ve 11’i kamu sektöründe çalışan bireylerden oluşmakta olup, yaş ortalamaları 23,1’dir. Örneklemde 19 görme yetersizliği olan birey, dört işitme yetersizliği olan birey ve 12 fiziksel yetersizliği olan birey yer almıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yüz yüze ve çevrim içi ortamda toplanmıştır. Verilerin analizi MAXQDA 12 yazılımı kullanılarak iki aşamada gerçekleştirilmiştir: birinci döngüde (in vivo kodlama) ve ikinci döngüde (örüntü kodlama).Bulgular, engelli bireylerin kariyer gelişim süreçlerinde yetersiz öğretim yöntemleri, fırsat eşitsizliği, düşük benlik saygısı, önyargı, zorbalık, ayrımcılık ve işverenlerin olumsuz tutumları gibi çeşitli güçlüklerle karşılaştıklarını göstermektedir. Katılımcılar, öz farkındalık, öz düzenleme, ilişki becerileri ve sorumlu karar verme gibi sosyal-duygusal becerilerin bu güçlüklerle başa çıkmalarına yardımcı olduğunu vurgulamışlardır. Sonuç olarak bu çalışma, engelli bireylerin kariyer yollarında karşılaştıkları zorlukları ve kariyer uyumunu desteklemede sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin önemini ortaya koymakta; engelli bireylerin kariyer gelişim süreçlerine ilişkin değerli bilgiler sunmaktadır.