Sporcularda Kişiselleştirilmiş Protein Alımı
Egzersiz ve Spor Beslenmesinde Bireye Özgü Yaklaşımlar, Prof. Dr. Hüseyin Hüsrev TURNAGÖL,Prof. Dr. Şükran Nazan KOŞAR,Prof. Dr. Efsun KARABUDAK, Editör, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, ss.47-55, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Türkiye Klinikleri Yayınevi
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Sayfa Sayıları: ss.47-55
- Editörler: Prof. Dr. Hüseyin Hüsrev TURNAGÖL,Prof. Dr. Şükran Nazan KOŞAR,Prof. Dr. Efsun KARABUDAK, Editör
- Hacettepe Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Düzenli egzersiz, iskelet kası ve kardiyometabolik sistemlerde çok sayıda yapısal ve işlevsel adaptasyonu tetikler ve bu adaptasyonların büyüklüğü yalnızca antrenman yüküne değil, protein ve amino asit alımı gibi besin bulunabilirliğine de bağlıdır. Sporcularda protein gereksinimi; kas protein döngüsü, egzersize özgü miyofibriler ve mitokondriyal adaptasyon hedefleri, artan amino asit oksidasyonu, enerji dengesi ve yaşlanmaya bağlı anabolik direnç gibi çok sayıda faktör tarafından belirlenir. Güncel bilimsel kanıtlar, protein alımının spor türü ve bireysel fizyolojik özelliklere göre planlanması gerektiğini göstermektedir. Genel protein alım aralıkları, enerji açığı, düşük karbonhidrat kullanılabilirliği ve bitki bazlı beslenme modellerinde artan gereksinimler ile protein kalitesi farklılıklarını telafi stratejileri çerçevesinde ele alınmalıdır. İzotop izleme çalışmaları, toplam günlük protein alımının adaptasyonlar üzerindeki birincil belirleyici olduğunu ortaya koyarken; zamanlama, öğün dağılımı, öğün başına doz ve uyku öncesi alımın bağlama özgü tamamlayıcı stratejiler olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Bu çerçevede, sporcu beslenmesinde protein, toparlanmayı desteklemenin ötesinde, antrenman adaptasyonlarını ve sürdürülebilir performansı şekillendiren aktif bir düzenleyici olarak planlanmalıdır.