Jinekolojik Kanserli Kadınlarda Algılanan Sosyal Destek ile Psikolojik Dayanıklılık Arasındaki İlişkide Manevi İyilik Halinin Aracı Rolü


Kaşaltı T., Uslu Şahan F.

1. Uluslararası 3. Ulusal Bütünleşik Hemşirelik ve Ebelik Kongresi, Ankara, Türkiye, 7 - 09 Mayıs 2026, sa.138, ss.112-113, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.112-113
  • Hacettepe Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç

Bu çalışma, jinekolojik kanserli kadınlarda algılanan sosyal destek ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide manevi iyilik halinin aracı rolünü belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Yöntem

Kesitsel tipte tasarlanan bu araştırma, Ekim 2024–Mayıs 2025 tarihleri arasında Ankara’da bir üniversite hastanesinin jinekolojik onkoloji kliniğinde yürütülmüştür. Araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 161 kadın ile çalışma tamamlanmıştır. Veriler; Hasta Tanıtım Formu, Manevi İyilik Hali Ölçeği (FACIT-Sp 12), Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Kısa Formu ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Manevi iyilik halinin aracılık rolü PROCESS makrosu ile bootstrap yöntemi (5000 örneklem, %95 güven aralığı) kullanılarak test edilmiştir.

Bulgular

Katılımcıların yaş ortalaması 55.82±10.45 olup, çoğunluğu evli, çalışmayan ve orta gelir düzeyine sahiptir. Psikolojik dayanıklılık düzeyinin orta, algılanan sosyal destek ve manevi iyilik hali düzeylerinin ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Psikolojik dayanıklılık ile algılanan sosyal destek (r=0.699, p<0.001) ve manevi iyilik hali (r=0.672, p<0.001) arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Aracılık analizi sonuçlarına göre, algılanan sosyal desteğin psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisinde manevi iyilik halinin kısmi aracı rol oynadığı belirlenmiştir (indirekt etki=0.170, %95 GA [0.098–0.248]).

Sonuç

Bulgular, jinekolojik kanserli kadınlarda psikolojik dayanıklılığın yalnızca sosyal destekle değil, aynı zamanda manevi iyilik hali ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Manevi iyilik hali, sosyal destek ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkiyi açıklayan önemli bir mekanizma olarak değerlendirilebilir. Bu bulgular doğrultusunda, hemşirelik bakımında yalnızca sosyal destek kaynaklarının değil, aynı zamanda hastaların anlam, huzur ve inanç boyutlarını içeren manevi gereksinimlerinin de bütüncül bir yaklaşımla ele alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Jinekolojik kanser, manevi iyilik hali, sosyal destek, psikolojik dayanıklılık, hemşirelik