Aim: To investigate hepatic artery (HA) atherosclerosis prevalence and factors affecting HA atherosclerosis in adults with abdominal aorta (AA) atherosclerosis detected by computed tomography angiography (CTA). Methods: Undergoing CTA of AA for various reasons in 2020 at Hacettepe University Hospital, 296 adults with AA atherosclerosis were included. Presence and type of atherosclerosis in common HA, right, and left HA were evaluated. Celiac trunk anatomy, HA anatomy, presence of left gastric artery (LGA) atherosclerosis, calcium scores of other visceral branches of AA, and total AA atherosclerosis scores were evaluated in all patients. These parameters were compared between patients with and without HA atherosclerosis. Results: HA atherosclerosis was found in 25 cases (8.4%). The most common Type of HA atherosclerosis was calcified plaque in common HA. Mean age of patients with HA atherosclerosis was statistically significantly higher than those without (70±7.67 vs. 66±9.3, p=0.041). There was a statistically significant correlation between HA anatomy and HA atherosclerosis (p=0.034). Post Hoc analyses revealed that HA atherosclerosis was more frequent in patients with Type-2 and Type-3 HA anatomy (p=0.027; p=0.044, respectively). Prevalence of LGA atherosclerosis was significantly higher in patients with HA atherosclerosis than those without (12% vs. 0.3%, p=0.002). Total renal artery (RA) calcium, superior mesenteric artery (SMA) calcium, splenic artery (SA) calcium, AA total atherosclerosis, and total iliac artery (IA) calcium score were significantly higher in patients with HA atherosclerosis than those without (p=<0.001, p=<0.001, p=<0.001, p=0.029, p=<0.001, respectively). In logistic regression analysis, SMA calcium (HR: 1.898, 95% CI: 1.002-3.607, p= 0.05), SA calcium (HR: 2.626, 95% CI: 1.485-4.643, p= 0.001), and total IA calcium scores (HR: 3.063, 95% CI: 1.162-8.077, p=0.024) were independent risk factors for HA atherosclerosis. Conclusions: While HA atherosclerosis prevalence was 8.4% in adults with AA atherosclerosis. SMA, SA, and total IA calcium scores were found as independent risk factors for AA atherosclerosis.
Amaç: Bu çalışmanın amacı bilgisayarlı tomografi anjiyografide (BTA) abdominal aorta (AA) aterosklerozu saptanan erişkin hastalarda hepatik arter (HA) aterosklerozu prevalansının ve HA aterosklerozuna etki eden faktörlerin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Hastanesi’nde 2020 yılında çeşitli nedenlerle AA’ya yönelik BTA çekimi yapılmış ve AA aterosklerozu saptanmış 296 erişkin hasta dahil edilmiştir. Hastalarda ortak HA, sağ ve sol HA’da ateroskleroz varlığı ve tipi değerlendirilmiştir. Hastaların tümünde çölyak trunkus anatomisi, HA anatomisi, sol gastrik arter (SGA) aterosklerozu varlığı, AA’nın diğer dallarındaki kalsiyum skoru ve AA toplam ateroskleroz skoru değerlendirilerek bu parametreler HA aterosklerozu olan ve olmayan hastalar arasında karşılaştırılmıştır. Bulgular: Olguların 25’inde (%8.4) herhangi bir HA aterosklerozu mevcuttu. HA aterosklerozunun en sık görülen tipi ortak HA’da kalsifik plak şeklindeydi. HA aterosklerozu olan olguların ortalama yaşı olmayanlardan istatistiksel anlamlı yüksekti (70±7.67 vs 66±9.3, p: 0.041). HA anatomisi ile HA aterosklerozu arasında istatistiksel anlamlı ilişki bu- lundu (p: 0.034). Post hoc analiz sonuçlarında tip 2 ve tip 3 HA anatomisine sahip olgularda HA aterosklerozunun daha sık olduğu saptandı (p değerleri sırasıyla 0.027 ve 0.044). HA aterosklerozu olan olgularda SGA aterosklerozu HA aterosklerozu olmayanlara göre istatistiksel anlamlı daha fazlaydı (%12 vs %0.3, p: 0.002). Toplam renal arter (RA) kalsiyum skoru, süperiyor mezenterik arter (SMA) kalsiyum skoru, splenik arter (SA) kalsiyum skoru, AA toplam ateroskleroz skoru ve toplam ilyak arter (İA) kalsiyum skoru HA aterosklerozu olan olgularda HA aterosklerozu olmayanlara göre istatistiksel anlamlı daha yüksekti (p değerleri sırasıyla <0.001, <0.001, <0.001, 0.029, <0.001). Lojistik regresyon analizinde HA aterosklerozu için bağımsız risk oluşturan parametreler SMA kalsiyum skoru (HR:1.898, %95 GA: 1.002-3.607, p: 0.05), SA kalsiyum skoru (HR: 2.626, %95 GA: 1.485-4.643, p: 0.001) ve toplam İA kalsiyum skoru (HR: 3.063, %95 GA: 1.162-8.077, p: 0.024) olarak bulundu. Sonuçlar: Bu çalışmada AA aterosklerozu olan erişkinlerde HA aterosklerozu sıklığı %8.4 saptanmıştır. HA aterosklerozu için bağımsız risk oluşturan parametreler SMA, SA ve toplam İA kalsiyum skorları olarak bulunmuştur.
