Türkiye’de Pediatristlerin Pediatrik Disfaji Yönetimine İlişkin Bilgi, Tutum ve Uygulamaları: Kesitsel Araştırma

Creative Commons License

ŞAHAN A. K., öztürk n., ARSLAN S. S.

Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, cilt.11, sa.2, ss.547-556, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Pediatrik disfaji (PD), hem tipik hem de atipik gelişim gös teren çocuklarda sık görülen ve ciddi komplikasyonlara neden olabilen önemli bir sağlık sorunudur. PD’nin erken tanısı ve müdahalesi önemli olup, pediatristler bu süreçte kilit rol oynamaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı, pediatristlerin PD’ye ilişkin bilgi, tutum ve uygulamalarını [know ledge, attitudes, and practices (KAP)] değerlendirmektir. Gereç ve Yön temler: Pediatristlerin PD’ye dair KAP’yi değerlendirmek amacıyla yapılandırılmış bir anket kullanılmış ve elektronik ortamda veriler toplan mıştır. Bulgular: Çalışmaya, ortalama 13,54±10,16 yıl mesleki deneyime sahip 90 pediatrist katılmıştır. Bilgi bölümündeki soruların doğruluk oran larının %83,3-97,8 arasında değiştiği bulunmuştur. Katılımcıların %65,6’sı kliniklerinde multidisipliner iş birliğinin yetersiz olduğunu belirtmiştir. En sık bildirilen sorunlar; gıda aspirasyonu (%72,2), salya kontrol bozukluğu (%68,9), gıda reddi (%64,4), seçici yeme (%62,2) ve çiğneme bozukluğu (%58,9) olmuştur. Pediatristlerin yalnızca %41,1’i PD değerlendirmesinde en az bir yöntemi kullandığını, %20’si PD yönetimine doğrudan müdahale ettiğini bildirmiştir. En yaygın değerlendirme yöntemi tıbbi öykü alma (%16,7), en sık müdahale yöntemi ise beslenme tipinin değiştirilmesidir (%7,7). Görsel analog skala ile güven puanları değerlendirme için 5,70±2,14, tedavi için 4,41±2,33’tür. Rutin PD taramasının önündeki en büyük engeller, standart protokol eksikliği (%68,9) ve uzman personel ye tersizliği (%62,2) olarak bildirilmiştir. Sonuç: Bu çalışma, pediatristlerin PD’ye ilişkin temel bilgi düzeylerinin yeterli olduğunu, fakat PD yöneti minde multidisipliner ekip çalışmasının ve pediatristlerin klinik uygula mada, hem PD değerlendirmesinde hem de müdahalesinde yetersiz olduğunu göstermiştir. Ülkemizde, PD’nin yönetimi için standart klinik pro tokollerin geliştirilmesi ve ilgili sağlık profesyonellerinin kapsamlı eğitim programlarıyla desteklenmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Objective: Pediatric dysphagia (PD) is a significant health issue commonly seen in both typically and atypically developing children and may cause serious complications. Early diagnosis and intervention are important, and pediatricians play a key role in this process. This study aimed to evaluate pediatricians’ knowledge, attitudes, and practices (KAP) re garding PD. Material and Methods: A structured questionnaire was used to evaluate pediatricians’ KAP regarding PD. Results: Ninety pediatricians with a mean professional experience of 13.54±10.16 years participated in the study. The accuracy rates of the questions in the knowledge section ranged between 83.3% and 97.8%. A percentage of 65.6 of the participants reported insufficient multidisciplinary collaboration in their clinics. The most com monly reported problems were food aspiration (72.2%), drooling (68.9%), food refusal (64.4%), picky eating (62.2%), and chewing disorder (58.9%). Only 41.1% reported using at least one method for PD assessment, while 20% reported directly intervening in management. The most commonly used assessment method was medical history taking (16.7%), while the most fre quent intervention was modification of feeding type (7.7%). Visual analog scale scores were for assessment 5.70±2.14 and 4.41±2.33 for treatment. The main barriers to routine PD screening were reported to be the lack of standardized protocols (68.9%) and insufficient specialized personnel (62.2%). Conclusion: This study demonstrated that pediatricians have suf ficient basic knowledge about PD, but multidisciplinary teamwork in PD management and pediatricians’ clinical practice are inadequate in both PD assessment and treatment. The necessity of developing standard clinical pro tocols for the management of PD in our country and supporting relevant healthcare professionals with comprehensive training programs is high lighted.