"Yeni"nin Peşinde Ertuğrul Oğuz Fırat Yaşamı ve Kendi Sözleriyle Sanat Anlayışı


Köksal A., Orhan A. H.

in: Cumhuriyetin 100. Yılında Müziğimizin Yüzleri, 2. Cilt, Nilgün Doğrusöz Dişiaçık,Murat Salim Tokaç, Editor, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara, pp.125-139, 2024

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
  • Publication Date: 2024
  • Publisher: Atatürk Araştırma Merkezi
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.125-139
  • Editors: Nilgün Doğrusöz Dişiaçık,Murat Salim Tokaç, Editor
  • Hacettepe University Affiliated: Yes

Abstract

Ertuğrul Oğuz Fırat (1923-1914), aynı zamanda resim ve edebiyat alanlarında da yapıtlar veren, çok yönlü bir bestecidir. Yargıç olan Fırat, yirmi yaşındayken müziğe başlar. Usmanbaş ve Arel gibi isimlerle birlikte çağının öncü müziğini takip eden ve kendini yetiştiren Fırat, Falla, Stravinski, Bartók, Schönberg, Szymanowski gibi bestecilerden etkilenmiştir. Emekli oluşunun ardından taşındığı Ankarada her cuma ve cumartesi düzenlediği çağdaş müzik dinletileriyle pek çok müzisyenin ufkunu genişletmiştir. Müziğini duyması uzun sürse de çağdaş müziğe katkıları, 2008 yılında MİAM Onur Ödülü, 2013 yılında Sevda-Cenap And Müzik Vakfı Onur Ödülü Altın Madalyası almasını sağlamıştır. Fıratın seslendirilen eserleri, 2007-2013 yılları arasında AK Müzikten çıkan altı albümde toplanmıştır. Ayrıca şiirleri Seviçıra, öyküleri Karmakarışık Öyküler adıyla yayınlanmıştır.

Fırat sanatsal eserlerinin yanı sıra Umursanmamış başlığı altında bir araya getirilmiş sanat yazıları da üretmiştir. Bu yazılar, hem sanatçının sanat anlayışı ve eserleriyle ilgili bilgiler barındırmakta hem de Türkiye’nin 1940-1990 yılları arasındaki çoksesli müzik ortamına tanıklık etmektedir.  Fırat, müziğe yeni başladığı yıllarda az sayıda insan tarafından ilgilenilen çağdaş müziğin daha sık, Türk bestecilerin ise eserlerinin tamamının seslendirilmesini savunur. Bestecilerin dünya çapında başarı gösterebilmesi için çağdaşlığı bir şart olarak görür. Kendi eserlerinde de uç noktada çağdaşı, yeniyi arar. Bu yönüyle tam bir öncü yirminci yüzyıl bestecisidir.