Research Information System
Other, pp.358-367, 2025
Sağlık Riski Değerlendirmesi (SRD), çevresel kirleticilerin insan sağlığı üzerindeki olası etkilerini belirlemek ve bu riskleri yönetmek için kullanılan bilimsel bir yaklaşımdır. Bu çalışmada, sağlık riski analizi: tehlike tanımlama, doz-tepki değerlendirmesi, maruziyet değerlendirmesi ve risk karakterizasyonu olmak üzere dört aşamada açıklanmıştır. Tehlike tanımlama aşamasında, belirli bir kimyasal maddenin insan sağlığına zarar verip vermediği belirlenmektedir. Doz-tepki değerlendirmesi, belirli bir maruziyet seviyesinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini belirlemek için yapılmaktadır. Maruziyet değerlendirmesinde, insanların çevresel kirleticilere ne kadar ve hangi yollarla maruz kaldığı incelenmektedir. Son aşama olan risk karakterizasyonunda ise elde edilen veriler birleştirilerek sağlık riskleri niceliksel olarak belirlenmektedir. Bu çalışmada kriter hava kirleticilerinden olan partikül maddenin (PM) sağlık riski değerlendirmesi için lireratür taraması yapılmış ve yukarıda bahsedilen aşamaların açıklanmasında literatürde PM ile ilgili çalışmalara vurgu yapılmıştır. Çalışmada ayrıca risk değerlendirme sürecinde karşılaşılan belirsizlikler, kullanılan modeller ve veri eksiklikleri gibi faktörler de ele alınmıştır. Literatür taraması sonucunda, SRD’nin çevresel politikaların oluşturulmasında ve halk sağlığının korunmasında önemli bir araç olduğu, doğru ve kapsamlı analizlerin yapılabilmesi için güncel veri kaynakları ve gelişmiş modelleme tekniklerinin kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.