Population growth, the rising burden of chronic diseases and climate crisis are increasing the demand for healthy and nutritious foods. Nutrients and bioactive compounds in functional foods have increased consumer interest in healthier dietary options, contributing to the rapid expansion of the functional food market. In this context, the terms “superfoods” and “novel foods” often discussed in relation to the functional foods, are frequently conflated. “Superfood” lacks a standardized definition in the scientific literature and is commonly used as a marketing label, whereas “novel food” is a regulatory category whose legal framework varies by country or region and generally covers foods derived from new sources or produced using new technologies. This traditional review aims to define and clarify the conceptual boundaries of superfoods and novel foods, explain the distinction between them, and comparatively summarize regulatory approaches using selected examples, particularly the European Union and Türkiye as well as the United States and Canada. Within the proposed conceptual framework, authorization and assessment processes related to these concepts are compared across these settings in terms of key regulatory practices.
Dünya nüfusunun artışı, kronik hastalıkların yaygınlaşması ve yaşanan iklim krizi, doyurucu, sağlıklı ve besleyici gıdaya olan ihtiyacı artırmaktadır. Fonksiyonel besinlerin yapısında bulunan besin ögeleri ve biyoaktif bileşenler, sağlıklı besin arayışına olan ihtiyacın karşılanmasında fonksiyonel besinlere olan yönelimi artırmakta, bu besinlere ait pazarın hızla büyümesine neden olmaktadır. Ayrıca buna paralel olarak fonksiyonel besinler ile ilişkili olarak gündeme gelen “süper besin” ve “yeni gıda” kavramları çoğu zaman birbirine karışmaktadır. Süper besin kavramı, literatürde standart bir tanımı olmayan ve çoğunlukla pazarlama söylemi olarak kullanılan bir terim iken yeni gıda ise yasal çerçevesi bölgeye göre değişen ve genellikle yeni kaynaklardan ya da yeni teknolojilerle elde edilen gıdaları kapsayan bir kavramdır. Bu geleneksel derleme, süper besin ve yeni gıda tanımlarının kavramsal sınırlarını göstermeyi, aralarındaki ayrımı belirlemeyi ve Avrupa Birliği ile Türkiye başta olmak üzere ABD, Kanada gibi dünya genelinden seçili örneklerle düzenleyici yaklaşımları karşılaştırmalı olarak özetlemeyi amaçlamaktadır. Derlemede sunulan kavramsal çerçevede tanımların ayrımı yapılmış, kavramlara ilişkin izin ve değerlendirme süreçleri; Avrupa Birliği, Türkiye ve diğer ülkelerdeki yasal uygulamalar açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
