453- Tuz Gölü çevresinde yayılış gösteren endemik Centaurea tuzgoluensis (Asteraceae)’in fitoremediasyon uygulamalarında kullanılabilirliğinin belirlenmesi amacıyla bazı ağır metal (Fe, Ni, Cu ve Zn) içeriklerinin araştırılması


Rashidi A., Demir A., Baysal Furtana G.

3rd International Eurasian Conference on Science, Engineering and Technology (EurasianSciEnTech 2021) December 15-17, 2021 www.EurasianSciEnTech.org, Ankara, Turkey, 15 - 17 December 2021, vol.3, no.3, pp.139-140

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • Volume: 3
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.139-140
  • Hacettepe University Affiliated: Yes

Abstract

Tüm göl yüzeyi ve çevresindeki su yatakları ile bazı önemli komşu bozkır alanları da dahil olmak üzere Türkiye’nin Özel Çevre Koruma Alanı olarak ilan edilen Tuz Gölü, sahip olduğu flora ve faunasıyla dünyanın en önemli doğal alanlarından biridir. Büyük bir bölümü tuzlu topraklar ile kaplı olan bölge, tarıma uygun olmayan verimsiz araziler gibi görünse de tuzlu topraklarda yaşayabilme kabiliyetine sahip halofit bitkiler için önemli bir yaşam alanıdır. Ancak bu alanlarda yetişebilen halofit bitki türleri çeşitli kirlilik ve insan etkisiyle yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. 1997-1999 yıllarında farklı araştırıcılar tarafından Aksaray-Eskil ve Konya-Gölyazı çevrelerinden toplanan, 2006 yılında bilim dünyasına tanıtılan ve nesli tehlike altında olan endemik Centaurea tuzgoluensis de bunlardan biridir. Bu çalışmada Aksaray-Eskil’den toplanan Centaurea tuzgoluensis’in nikel (Ni), çinko (Zn), bakır (Cu) ve demir (Fe) ağır metal içeriklerinin belirlenmesi ve fitoremediasyon yönünden değerlendirilebilirliği amaçlanmıştır. 2021 yılının Haziran-Ekim ayları arasında yapılan 5 farklı arazi çalışmasında alandan toplanan bitki örnekleri Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği LA-ICP-MS Laboratuvarlarında toprak üstü ve toprak altı kısımlarına ayrılarak 4 ağır metal içeriğinin analizi yapılmıştır. Toplanan noktaya, zamana ve bitki kısmına (toprak üstü veya toprak altı) bağlı olarak analizi yapılan ağır metallerin miktarının değiştiği görülmüştür. Ni, Zn, Cu ve Fe’in Eylül ve Ekim aylarında vejetasyon süresinin ilerlemesine bağlı olarak örneklerde yükseldiği belirlenmiştir. Ayrıca, tüm vejetasyon döneminde toprak altı kısımlarının toprak üstü kısımlarına oranla daha fazla birikim yaptığı tespit edilmiştir. Ölçülen ağır metallerin FAO/WHO’nun standart değerlerinden yüksek olduğu belirlenmiştir. Bölgenin Eskil ilçesine ait geçmişte çöp toplama alanı olarak kullanılmış olması, doğalgaz depolama tesisine ve Tuz Gölü’nün güneyinde ilçeye bağlı rekreasyon alanına ulaşımın bu bölgeden sağlanması nedeniyle yolun aktif şekilde kullanılıyor olması ağır metal birikimini artıran sebeplerdendir. Bu çalışma, fitoremediasyonda kullanılabilirlik amacıyla endemik Centaurea tuzgoluensis üzerinde yapılan ilk belirlemelerdir. Gelecekte yapılabilecek fitoremediasyon uygulamalarında ve biyomonitoring çalışmalarına önemli katkılarda bulunacaktır. Anahtar Kelimeler: Centaurea tuzgoluensis, Tuz Gölü, fitoremediasyon, ağır metal