Piperidin İçeren Kojik Asit Mannich Bazlarının Sentezi ve Antikanser Değerlendirmesi


Karakaya G., gür c. s., AYTEMIR M.

FABAD Journal of Pharmaceutical Sciences, cilt.51, sa.1, ss.163-174, 2026 (Scopus, TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 51 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.55262/fabadeczacilik.1804862
  • Dergi Adı: FABAD Journal of Pharmaceutical Sciences
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Scopus, EMBASE, TR DİZİN (ULAKBİM), Health Research Premium Collection (ProQuest), Pharma Collection (ProQuest)
  • Sayfa Sayıları: ss.163-174
  • Hacettepe Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Kanser, dünya çapında ikinci önde gelen ölüm nedeni olmaya devam etmekte ve yıllık ölümlerin yaklaşık %20’sini oluşturmaktadır. Akciğer, meme, kolon ve melanom, özellikle gelişmekte olan ülkelerde en yaygın kanser türleri arasındadır. Kojik asit ve sentetik türevleri, tıp, kozmetik, gıda ve tarım alanlarında geniş bir yelpazede biyolojik aktiviteleri ve uygulamalarıyla bilinmektedir. Kojik asidin Mannich bazı yapısındaki türevlerinin, çeşitli tümör hücre hatlarında umut verici sitotoksik potansiyel sergilediği daha önce bildirilmiştir. Bu çalışmada, piperidin halkası içeren bir dizi kojik asit türevi Mannich bazları sentezlenmiş ve çeşitli kanser hücre hatları (SK-MEL, MCF-7, MDA-MB-231, A549, HeLa, Hep3B, HT-29, Neuro2A) ve bir sağlıklı hücre hattı (Vero) üzerinde antikanser etkileri değerlendirilmiştir. Sentezlenen bileşikler arasında, piperidinopiperidin parçası içeren Bileşik 4, MCF-7, Neuro2A ve SK- MEL hücrelerine karşı sırasıyla 5,02 ± 0,09, 5,80 ± 0,06 ve 5,92 ± 0,12 μM IC50 değerleri ile en yüksek ve en geniş sitotoksik aktiviteyi göstermiştir. Annexin V yöntemi kullanılarak yapılan akış sitometrik analiz, daha fazla moleküler doğrulama gerekmekle birlikte, Bileşik 4’ün MCF-7 hücrelerinde G1 fazı durması ile birlikte zamana bağlı bir şekilde apoptozu indükleyebileceğini ortaya koymuştur.
Cancer remains the second leading cause of death worldwide, accounting for approximately 20% of annual mortalities. Lung, breast, colon, and melanoma are among the most common cancer types, especially in developing countries. Kojic acid and its synthetic derivatives are known for their wide range of biological activities and applications in medicine, cosmetics, food, and agriculture. Mannich base derivatives of kojic acid have been previously reported to exhibit promising cytotoxic potential on various tumor cell lines. In this study, a series of kojic acid–based Mannich bases containing a piperidine ring were synthesized and evaluated for their anticancer effects on several cancer cell lines (SK-MEL, MCF-7, MDA-MB-231, A549, HeLa, Hep3B, HT-29, Neuro2A) and one healthy cell line (Vero). Among the synthesized compounds, Compound 4, containing a piperidinopiperidine moiety, demonstrated the highest and broadest cytotoxic activity, with IC50 values of 5.02 ± 0.09, 5.80 ± 0.06, and 5.92 ± 0.12 μM against MCF-7, Neuro2A, and SK-MEL cells, respectively. Flow cytometric analysis using the Annexin V method suggested that Compound 4 may induce apoptosis in a timedependent manner, accompanied by G1 phase arrest in MCF-7 cells, although further molecular verification is required.