Research Information System
11.Uluslararası İletişim Günleri Dijital Eşitsizlik ve Veri Sömürgeciliği Sempozyumu, İstanbul, Turkey, 15 - 17 May 2024, pp.250, (Summary Text)
Bu bildirinin amacı, kamu kurumların gazetecilerle kurduğu iletişimde
anlık mesajlaşma uygulamalarını kullanma pratiklerinin gazeteciliğe olan
etkilerini analiz etmektir. Kamu kurum ve kuruluşlarında basınla
ilişkilerin müşavirlikler aracılığıyla yürütüldüğü bilinmektedir. Bu
birimler genel olarak “Basın Müşavirliği”, “Basın ve Halkla İlişkiler
Müşavirliği” olarak isimlendirilmektedir. Dijitalleşme süreçleriyle
birlikte mobil iletişim cihazlarında ve anlık mesajlaşma
teknolojilerinde pek çok yenilik ortaya çıkmıştır. Bu yeniliklerle
birlikte ilgili kurumların basınla kurduğu ilişkilerde anlık mesajlaşma
uygulamalarının kullanımı her geçen gün artmaktadır. Günümüzde
Türkiye’de basınla kurduğu ilişkileri WhatsApp uygulaması eliyle yürüten
yapılara TBMM Başkanlığı, İçişleri Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı,
Sağlık Bakanlığı gibi kamu kurumları iktidar ve muhalefet partileri
örnek gösterilebilir. Kurum-gazeteci ilişkisinde bu yöntemin genel geçer
hale gelişinin basın müşavirliklerini giderek işlevsizleştirdiği,
gazetecilerin ise kurumlarla ilişkisini sekteye uğrattığı
düşünülmektedir. Bu pratiğin en belirgin örneği WhatsApp gruplarıdır.
İlk kullanıldığı yıllarda hem kurum yöneticilerinin hem de gazetecilerin
mesaj atabildiği bu gruplarda zamanla gazetecilerin mesaj
gönderebilmeleri kısıtlanmıştır. Bu çalışma kapsamında yapılan ön
görüşmelerde gazeteciler, WhatsApp gruplarında yalnızca teknik soruların
cevaplandığı, habere ilişkin soruların ise cevapsız bırakıldığı hatta
bu kapsamdaki soruların engellendiğini ifade etmiştir. Kurumların, haber
üretim süreçlerine olan etkisi artmış ve müdahalesi kolaylaşmıştır.
Özetle, bu iletişim biçimiyle birlikte gazetecilerin haber kaynağıyla
ilişkisinde yeni sorunların ortaya çıktığı gözlemlenmektedir. Araştırma
kapsamında parlamento, savunma, eğitim, sağlık ve siyaset muhabirliği
alanında çalışan beş gazeteci ile yapılan yarı yapılandırılmış
görüşmeler aracılığıyla bu yeni ilişki biçiminin betimleyici bir analizi
yapılacak ve ilgili örnekler üzerinden bir tartışma yürütülecektir.