Akademik Veri Yönetim Sistemi
9. Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları (TÜKED 2023) Kongresi, Girne, Kıbrıs (Kktc), 13 - 17 Aralık 2023, ss.1, (Özet Bildiri)
Amaç: Terapötik ilaç izlemi, farmakolojik hedeflere ulaşmayı optimize etmek ve terapötik
başarısızlığı azaltmak için uygulanmaktadır. Meropenem, etki spektrumunun geniş ve tolere
edilebilirliğinin yüksek olması nedeniyle yatan hastalarda en yaygın kullanılan antibiyotikler
arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı meropenem ilaç düzeyi sonuçlarını ve yeterli
konsantrasyona ulaşıp ulaşmadığını değerlendirmektir.
Yöntem: Bu çalışma Nisan-Aralık 2022 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Erişkin
Hastanesi’ nde yürütülmüştür. Meropenemin kan konsantrasyonu için hedeflenen terapötik
aralığı 2,5-44,5 mg/L’dir. Meropenem ile tedavi edilen hastalarda ilaç vadi düzeyleri
değerlendirilmiştir. Çalışma merkezinde meropenem vadi düzeyinin ölçülmesi için en az 24
saat tedavi alan hastalarda ilaç uygulanmadan 0,5-1 saat önce örnek alınmaktadır.
Bulgular: Toplam 42 hastada 52 düzey bakılmış olup bu hastaların yaş ortancası 60,5 (20-
90) yıl ve 14’ü (%33,3) kadındır. Meropenem tedavisi en sık olarak sepsis (n=22, %52,4),
pnömoni (n=7, %16,7) ve nötropenik ateş (n=6, %14,3) endikasyonları için kullanılmıştır.
Meropenem tedavileri genellikle 8 saatte bir 2 gram (n=18, %34,6) veya 1 gram (n=18,
%34,6) dozlarda verilmiştir. Tedavilerin %61,5’i (n=32) uzatılmış infüzyonla verilmiştir. Tedavi
başlangıcından ortanca 3 (1-11) gün sonra düzey gönderilmiştir. Ortanca (minimum-
maksimum) meropenem düzeyi: 11,8 (0,3-117,0) mg/L’ dir. Meropenem düzeylerinin
%21,2’si (n=11) subterapötik, %5,8’i (n=3) ise supraterapötik aralıktadır. Meropenem
düzeyinin ölçüldüğü gün hastaların 33’ünde (%78,6) kreatinin klirensi 60 ml/dk’nın
üzerindedir. Düzeyin ölçüldüğü gün hastaların 1’ine hemodiyaliz (meropenem düzeyi; 9,0
mg/L), 1’ine sürekli renal replasman tedavisi (meropenem düzeyi; 14,6 mg/L) uygulanmıştır.
Meropenem düzeyinin ölçüldüğü gün kreatinin klirensi >60 ml/dk olan hastalarda meropenem
düzeyi ortanca 5,7 (0,3-75,0) mg/L olarak, kreatinin klirensi <60 ml/dk olan hastalarda
meropenem düzeyi ortanca 17,6 (2,5-117,0) olarak saptanmıştır (p=0,005). Meropenem
tedavisini uzatılmış infüzyonla alan hastaların meropenem düzeyi ortanca 12,5 (0,3-117,0)
mg/L iken, diğer hastaların meropenem düzeyi ise 7,9 (0,6-75,0) mg/L olarak bulunmuştur
(p=0,100).
Sonuç: Çalışma süresince değerlendirilen hastaların %73,1’inde hedef kan
konsantrasyonuna ulaşılmıştır. Böbrek fonksiyon bozukluğu olan bir kısım hastada
supraterapötik ilaç düzeyleri elde edilmiş olup, meropenem düzeyleri açısından normal
böbrek fonksiyonuna sahip hastalarla aralarında anlamlı bir farklılık vardır. Özellikle
farmakokinetik ve farmakodinamik değişikliklerin sıklıkla görüldüğü sepsis, böbrek yetmezliği
gibi durumlarda etkin tedaviye ulaşmak ve toksisiteden kaçınmak için meropenem düzeyi
takibi yapılmalıdır.